Uyga vazifa

Mazkur haftada o'tilgan darslar bo'yicha mustaqil bajarish uchun topshiriqlar. Har bir vazifa 20–30 daqiqaga mo'ljallangan.

---

10-dars: Normalizatsiya asoslari va BI'dagi o'rni

1. Quyidagi «yassi» kutubxona jadvalini oling: KitobID, KitobNomi, Muallif, MuallifDavlati, OquvchiIsmi, OquvchiSinfi, OlinganSana, QaytarishSana.
2. Undagi takrorlanuvchi ma'lumotlarni belgilang va har bir anomaliya (Update, Insert, Delete) uchun bittadan misol yozing.
3. Jadvalni bosqichma-bosqich 1NF → 2NF → 3NF ga keltiring. Natijada 3–4 ta jadval hosil bo'ladi (masalan: Mualliflar, Kitoblar, Oquvchilar, Ijaralar).
4. Sxemani daftarda chizing: har bir jadvalda PK, FK va munosabat turi (1:N, M:N) ko'rsatilsin.

Kutiladigan natija: anomaliyalar tahlili va 3NF dagi bog'langan jadvallar sxemasi.

---

11-dars: RDBMS muhitlari va ma'lumotlar yaxlitligi

1. 10-dars uyga vazifasidagi kutubxona modeli uchun SSMS da (yoki SQLite da) Kutubxona bazasini yarating.
2. Har bir jadval uchun CREATE TABLE skriptini yozing: PK, kerakli FK, kamida bittadan NOT NULL, UNIQUE, CHECK (masalan, QaytarishSana >= OlinganSana) va DEFAULT.
3. Har bir jadvalga 3 tadan to'g'ri yozuv qo'shing (INSERT).
4. Har bir cheklov turini buzadigan bittadan INSERT yozing, bajaring va chiqqan xato xabarini 1 jumlada izohlang.

Kutiladigan natija: ishlaydigan skript, to'ldirilgan jadvallar va 5 ta izohlangan xato.

---

12-dars: SQL asoslari — SELECT, ustunlar va sodda ifodalar

1. Darsdagi Mahsulotlar jadvalini 10 ta mahsulotgacha to'ldiring (yangi INSERT lar).
2. Quyidagi 6 ta so'rovni yozing va bajaring:
   • barcha ustunlar;
   • nomi va narxi Mahsulot va Narx (so'm) taxalluslari bilan;
   • har bir mahsulotning ombor qiymati (Narx * Soni);
   • QQS bilan narx (Narx * 1.12);
   • takrorsiz kategoriyalar (DISTINCT);
   • birinchi 3 ta mahsulot (TOP 3).
3. Har bir so'rov ostiga natijada nechta qator va ustun chiqqanini hamda 1 ta xulosani yozing.

Kutiladigan natija: .sql fayl (yoki daftar) — 6 ta to'g'ri so'rov va natijalar tavsifi.

---