SQL: SELECT

SQL asoslari: SELECT, ustunlar va sodda ifodalar

9-sinfBusiness Intelligence4-hafta · 12-dars

Bugungi reja

01. SQL

Tarix va buyruq toifalari.

02. SELECT

Ustunlar, FROM, AS.

03. Ifodalar

Hisoblash, DISTINCT, TOP.

Takrorlash: 11-dars

Narx ustuni faqat musbat bo'lishi uchun qaysi cheklov kerak?

CHECK shartga mos bo'lmagan qiymatni rad etadi - bu domain integrity.

SQL nima?

Structured Query Language

Deklarativ til

SQL da «qanday topish» emas, «nimani olish kerak» yoziladi. Yo'lni DBMS o'zi tanlaydi.

Codd: relatsion model

IBM: SEQUEL

ANSI standarti

Buyruq toifalari

Toifa	Buyruqlar	Vazifasi
DDL	CREATE, ALTER, DROP	tuzilma
DML	INSERT, UPDATE, DELETE	ma'lumotni o'zgartirish
DQL	SELECT	ma'lumotni o'qish
DCL	GRANT, REVOKE	huquqlar
TCL	COMMIT, ROLLBACK	tranzaksiyalar

SELECT ma'lumotni o'zgartirmaydi - o'rganish uchun eng xavfsiz buyruq.

Namuna jadval: Mahsulotlar

ID	Nomi	Kategoriya	Narx	Soni
1	Sichqoncha	Aksessuar	80000	25
2	Klaviatura	Aksessuar	150000	12
3	Monitor	Ekran	1900000	4
4	Noutbuk	Kompyuter	7500000	3
5	Quloqchin	Aksessuar	120000	18
6	Planshet	Kompyuter	3200000	6

SELECT va FROM

Nimani va qayerdan

SELECT * - barcha ustunlar


SELECT *
FROM Mahsulotlar;

SELECT

Nimani olamiz. * - hamma ustun.

FROM

Qaysi jadvaldan.

Kerakli ustunlar


SELECT Nomi, Narx
FROM Mahsulotlar;

Ustunlar siz yozgan tartibda chiqadi. Hisobotlarda SELECT * o'rniga faqat kerakli ustunlar.

AS - taxallus


SELECT Nomi AS Mahsulot,
       Narx AS [Narx (so'm)]
FROM Mahsulotlar;

Jadvaldagi asl nom o'zgarmaydi. Bo'sh joyli nom SQL Server da [...] ichida.

Mini-test

SELECT Narx, Nomi FROM Mahsulotlar; natijasida birinchi ustun qaysi?

Ustunlar SELECT da yozilgan tartibda chiqadi.

Sodda ifodalar

Hisoblangan ustunlar, DISTINCT, TOP

Hisoblangan ustunlar


SELECT Nomi,
       Narx * Soni        AS OmborQiymati,
       Narx * 1.12        AS QQS_bilan,
       Narx - Narx * 0.10 AS Chegirma10
FROM Mahsulotlar;

Sichqoncha: 2000000, 89600, 72000. QQS - 12%.

Bo'lish tuzog'i

Butun sonlar

SELECT 7 / 2; → 3

Kasr bilan

SELECT 7 / 2.0; → 3.5

SQL Server da ikki butun sonni bo'lish butun natija beradi.

Matnni birlashtirish


SELECT Nomi + N' (' + Kategoriya + N')' AS ToliqNom
FROM Mahsulotlar;
-- Sichqoncha (Aksessuar)

SELECT CONCAT(Nomi, N' (', Kategoriya, N')') AS ToliqNom
FROM Mahsulotlar;

CONCAT NULL qiymatda ham ishlaydi.

DISTINCT - takrorsiz

`SELECT Kategoriya`

6 qator: Aksessuar, Aksessuar, Ekran, Kompyuter, Aksessuar, Kompyuter

`SELECT DISTINCT Kategoriya`

3 qator: Aksessuar, Ekran, Kompyuter

TOP - birinchi N qator


SELECT TOP 3 Nomi, Narx
FROM Mahsulotlar;
-- PostgreSQL, MySQL, SQLite: ... LIMIT 3;

Tartibsiz TOP qaysi 3 qatorni berishi kafolatlanmaydi. «Eng qimmat 3 ta» uchun keyin ORDER BY o'rganamiz.

NULL - qiymat yo'q

0 emas

0 - bu son, NULL - noma'lum.

'' emas

Bo'sh matn ham qiymat.

NULL * 5

Natija ham NULL.

Mini-test

SELECT DISTINCT Kategoriya FROM Mahsulotlar; nechta qator qaytaradi?

Jadvalda 3 xil kategoriya bor: Aksessuar, Ekran, Kompyuter.

Amaliy topshiriqlar 25 daqiqa

Oson7 buyruq toifasini aniqlang. Nomi va Kategoriyani Mahsulot va Turi taxalluslari bilan chiqaring.

O'rtaOmbor qiymati va 15% chegirmali narx ustunlarini hisoblang.

Qiyin4 ta so'rov natijasini bashorat qiling (DISTINCT, TOP, 7/2, taxallussiz ifoda), so'ng tekshiring.

Dars xulosasi

SQL

Deklarativ til; SELECT - DQL.

SELECT

*, ustunlar, FROM, AS.

Ifodalar

Hisoblash, CONCAT, DISTINCT, TOP.

Uyga vazifa: 10 ta mahsulot va 6 ta SELECT so'rovi.

Keyingi dars: WHERE

Shartli filtrlash, AND, OR, NOT

5-hafta · 13-dars