Unix/Linux muhiti: fayl tizimi, ruxsatlar, xizmatlar va loglar
Server — qora oyna va bir qancha buyruq. Bugun II bobni boshlaymiz: Linux muhitida yo'limizni topishni, ruxsatlar va xizmatlarni o'rganamiz.
Haftada 3 ta dars. Slaydlarni oching va darsning o'quvchi sahifasida qo'shimcha ma'lumot hamda topshiriqlarni toping.
Server — qora oyna va bir qancha buyruq. Bugun II bobni boshlaymiz: Linux muhitida yo'limizni topishni, ruxsatlar va xizmatlarni o'rganamiz.
Parol bilan serverga kirish — eshikni oddiy qulf bilan yopish. Bugun SSH kalit juftligi bilan xavfsizroq kirishni o'rganamiz.
Ilova tayyor, endi uni dunyoga qanday xavfsiz chiqaramiz? Bugun Nginx reverse-proxy: ilova oldidagi eshikni o'rnatamiz.
Har bir vazifa 20–30 daqiqa. Parol, shaxsiy token, maxfiy kalit va shaxsiy ma'lumotlarni repozitoriyga yozmang: topshirishda faqat ochiq GitHub repo yoki Pull Request havolasi kerak.
1-topshiriq: «Linux cheat sheet va ruxsatlar»
docs/linux-cheatsheet.md yozing: kataloglar (6 ta), ruxsat oktali va 8 ta asosiy buyruq izohi bilan.library-api papkasida deploy.sh (750) va app.log (640) yarating; ls -l natijasini faylga saqlang.nginx yoki ssh) uchun systemctl status va journalctl -u ... -n 20 natijalarini o'qib, 3 jumlada tushuntiring.Kutiladigan natija: cheat sheet, ruxsat mashqi va xizmat holati izohi.
Topshirish: GitHub commit yoki fayl havolasi.
2-topshiriq: «SSH kalit va config»
ed25519 kalit yarating; docs/ssh.md ga buyruqlarni va fayl ruxsatlarini (private kalitni ko'rsatmasdan) yozing.~/.ssh/config da 2 ta Host bloki yozing (sinov serveri va GitHub), faylni ochiq repoga qo'ymang, faqat namunani docs/ssh-config.example ga qo'ying.sshd_config ni qattiqlashtirish tartibini 6 qadamda yozing (avval sinash, keyin parolni o'chirish).Kutiladigan natija: SSH hujjati, config namunasi va qattiqlashtirish tartibi.
Topshirish: GitHub commit yoki fayl havolasi.
3-topshiriq: «Nginx konfiguratsiyasi»
docs/nginx.md yozing: reverse-proxy ning 5 afzalligi va arxitektura sxemasi.library.conf konfiguratsiyasini (server, location, 4 ta sarlavha) yozing va nginx -t natijasini qo'shing.upstream blokini yozing va least_conn nima qilishini bir jumlada tushuntiring.Kutiladigan natija: nginx.md, library.conf va upstream bloki.
Topshirish: GitHub commit yoki fayl havolasi.