DIP Switch va LED: Mantiq va O'lchov

2-qism: VA va YOKI zanjirlari, multimetr, nosozlikni izlash, DIP switch + Arduino

9-sinfIoT4-hafta · 12-dars

Takrorlash

Zanjir

Yopiq — tok bor. Ochiq — tok yo'q.

Breadboard

5 teshikli qatorlar, relslar, ariqcha.

Om qonuni

R = (U − U_LED) / I.

Kalitlar mantig'i

Ketma-ket = VA, parallel = YOKI

Ketma-ket: VA (AND)

LED faqat ikkala kalit ON bo'lganda yonadi. Misol: sanoat pressi «ikki qo'l» tugmasi.

Parallel: YOKI (OR)

Kamida bittasi ON — LED yonadi. Misol: avtobusdagi «to'xtash» signali.

Haqiqat jadvali

DIP1	DIP2	AND (ketma-ket)	OR (parallel)
OFF	OFF	o'chiq	o'chiq
ON	OFF	o'chiq	yoniq
OFF	ON	o'chiq	yoniq
ON	ON	yoniq	yoniq

Mini-test

Uyga qo'ng'iroq old YOKI orqa eshikdan chalinadi. Tugmalar qanday ulanadi?

Parallel ulanish — YOKI mantiqi: istalgan tugma zanjirni yopadi.

Multimetr

O'lchab isbotlaymiz

Kuchlanish va tok

Kuchlanish (V)

Element uchlariga parallel ulanadi. Zanjir uzilmaydi.

Tok (mA)

Zanjir uziladi, multimetr ketma-ket qo'yiladi.

Tok rejimidagi multimetrni manbaga parallel ulamang — qisqa tutashuv!

O'lchov natijalari

manba

rezistor (330 Om)

qizil LED

tok

3 V + 2 V = 5 V — kuchlanishlar yig'indisi manbaga teng.

Rezistor va yorqinlik

≈ 13,6 mA

LED yorqin.

≈ 9 mA

LED o'rtacha.

≈ 3 mA

LED xira.

Qarshilik oshsa — tok kamayadi — LED xiralashadi.

Nosozlikni izlash

Tok yo'li bo'ylab 6 qadam

6 qadamli tekshiruv

1. Manba

Relslar orasida 5 V bormi?

2. Relslar

Simlar to'g'ri relsdami?

3. DIP

Ariqcha ustida, ON holatda, chiqishida 5 V?

4. Rezistor

Oyoqlar turli qatorlarda, qiymat to'g'ri?

5. LED

Anod + tomonda? Oyoqlarida ≈ 2 V?

6. GND

Katoddan GND relsga sim bormi?

Xatoni toping

Rezistor uchlarida 5 V, LED oyoqlarida 0 V, LED yonmayapti. Sabab?

Tok oqyapti (rezistorda 5 V), lekin LED ni aylanib o'tadi — oyoqlari bitta qatorda.

DIP switch + Arduino

Kalit — kirish, dastur — qaror

Dasturisiz va dastur bilan

11-dars

Kalit LEDni bevosita boshqaradi. Bitta kalit — bitta natija.

Arduino bilan

Kalit — kirish signali. Dastur kombinatsiyaga qarab istalgan qarorni chiqaradi.

Ulash va o'qish

Ulash

Kontaktning bir oyog'i → Pin 2 (3), ikkinchisi → GND.

INPUT_PULLUP

OFF → HIGH, ON → LOW.


byte bit1 = (digitalRead(2) == LOW) ? 1 : 0;
byte bit0 = (digitalRead(3) == LOW) ? 1 : 0;
byte kod  = bit1 * 2 + bit0;      // 0..3

2 bit — 4 rejim

DIP1	DIP2	kod	Rejim
OFF	OFF	0	o'chiq
OFF	ON	1	Yashil
ON	OFF	2	Qizil
ON	ON	3	miltillash

DIP switch holatini saqlaydi — Toggle va Debounce kerak emas.

Mini-test

8 pozitsiyali DIP switch nechta turli kod beradi?

2⁸ = 256. Routerlar va pultlarda manzil sozlash uchun shu ishlatiladi.

Amaliy topshiriqlar 25 daqiqa

Oson«Ikki qo'l» AND zanjiri va haqiqat jadvali.

O'rtaOR zanjiri: AND dan nima o'zgaradi?

O'rta220 / 330 / 1000 Om: multimetr bilan tok va yorqinlik jadvali.

QiyinDIP → Arduino: 2 bitli kod bo'yicha 4 rejim va Serial.

II bob xulosasi

Mantiq

Ketma-ket — VA, parallel — YOKI.

O'lchov

V — parallel, mA — ketma-ket; 6 qadamli tekshiruv.

Arduino

DIP — kirish, 2 bit — 4 rejim.

Uyga vazifa: AND/OR zanjirlari va 4 rejimli DIP tanlagich.

Keyingi dars: IoT qurilmalari

Arduino va Raspberry Pi taqqosi

5-hafta · 13-dars