AXV

Elektron Sxema Asosida Ikki LED Ulanishi

Ketma-ket va parallel ulanish fizikasi, Arduino Pin 9 va Pin 11 orqali dasturiy boshqaruv

9-sinfIoT3-hafta · 7-dars
01

Ketma-ket vs Parallel Ulanish

Elektron zanjirlarda kuchlanish va tokning taqsimlanish qonuniyatlari

Ketma-ket Ulanish (Series Circuit)

5V Manba Rezistor LED 1 U1 = 2V LED 2 U2 = 2V GND

Ketma-ket Ulanishning Kamchiliklari

Kuchlanish Yetishmovchiligi

Ikkita LED ulanganda $2\text{V} + 2\text{V} = 4\text{V}$ sarflanadi.

Agar 3 ta LED ulansa ($6\text{V} > 5\text{V}$), Arduino ning 5V kuchlanishi yetmay qoladi va chiroqlar umuman yonmaydi!

Biri O'chsa — Hammasi O'chadi

Ketma-ket zanjirdagi bitta detal kuyib uzilsa, elektr toki oqimi butunlay to'xtaydi.

Eski yangi yil archa chiroqlaridagi muammo aynan shunday edi.

Parallel Ulanish (Parallel Circuit)

+5V R1 220 LED 1 R2 220 LED 2 GND
02

Arduino Orqali Boshqaruv

Pin 9 va Pin 11 yordamida ikkita chiroqni dasturlash

Nega Alohida Pinlar Kerak?

Mustaqil Algoritm

Agar ikkala LED bitta pinga ulansa, ular faqat bir vaqtda yonadi va o'chadi.

Alohida pinlar (Pin 9 va 11) har bir chiroqni xohlagan tartibda yoqish imkonini beradi.

Alohida Rezistor Zarurati

Har bir LED uchun alohida 220 Om rezistor qo'yilishi shart.

Aks holda, biri yonganda va ikkalasi yonganda tok o'zgarib, chiroqlar bir tekis nur sochmaydi.

Sxemaning To'liq Bog'lanishi

Arduino Uno Pin D9 Pin D11 GND R 220 Qizil R 220 Sariq
03

Dastur Kodi va Mantiq

Navbatma-navbat yoqish algoritmi tahlili

Rasmiy C++ Dastur Kodi

int red = 9;     // Qizil LED Arduino 9-pinga ulangan
int yellow = 11; // Sariq LED Arduino 11-pinga ulangan

void setup() {
  pinMode(red, OUTPUT);    // 9-pin chiqish sifatida
  pinMode(yellow, OUTPUT); // 11-pin chiqish sifatida
}

void loop() {
  digitalWrite(red, 1);    // Qizil LED yoqiladi
  delay(5000);             // 5 soniya kutadi
  digitalWrite(red, 0);    // Qizil LED o'chiriladi
  digitalWrite(yellow, 1); // Sariq LED yoqiladi
  delay(2000);             // 2 soniya kutadi
  digitalWrite(yellow, 0); // Sariq LED o'chiriladi
  delay(5000);             // Ikkalasi ham o'chiq 5 soniya kutadi
}

Vaqt Diagrammasi (Timing Diagram)

Qizil (D9): 5 soniya (HIGH) Sariq (D11): 2s (HIGH) 0s 5s 7s 12s

Boshqaruvning Turli Rejimlari

Svetofor Rejimi

Navbatma-navbat yoqish: Qizil 5s, Sariq 2s. Harakatni tartibga solish asosi.

Patrul Strobe

Qarama-qarshi tezkor miltillash: 100 ms oraliqda Qizil va Sariq navbatlashadi.

Sinxron Rejim

Ikkala LED bir vaqtda yonadi va bir vaqtda o'chadi: ogohlantirish signali.

Interaktiv Kartochkalar

Nega 2 ta LED ga alohida rezistor kerak?

Javobni ko'rish uchun aylantiring

Tok Barqarorligi Uchun

Har bir LED mustaqil yonganda yoki ikkalasi bir vaqtda yonganda tok kuchi o'zgarmasligi uchun.

Ketma-ket ulanishda 3 ta LED 5V ga nega yonmaydi?

Javobni ko'rish uchun aylantiring

Kuchlanish Yetmaydi

3 ta 2V li LED ga jami 6V kerak bo'ladi, Arduino esa maksimal 5V beradi ($6\text{V} > 5\text{V}$).

Tezkor Test Savoli

Quyidagi kod qatorlari bajarilganda qaysi holat sodir bo'ladi?
digitalWrite(red, HIGH);
digitalWrite(yellow, LOW);
A) Ikkala chiroq ham o'chadi
B) Ikkala chiroq ham yonadi
C) Qizil yonadi, Sariq o'chadi
D) Qizil o'chadi, Sariq yonadi
04

Xulosa va Keyingi Qadam

3-hafta 7-dars yakunlari

Bugungi Darsda Nimani O'rgandik?

Ulanish Turlari

Ketma-ket ulanishda kuchlanish bo'linishi, parallel ulanishda esa to'liq 5V saqlanishini tushundik.

Mustaqil Boshqaruv

Arduino D9 va D11 pinlariga alohida 220 Om rezistorlar bilan to'g'ri sxema yig'dik.

Svetofor Modeli

C++ kodida vaqt oraliqlarini belgilab, navbatma-navbat yonish algoritmini simulyatsiya qildik.