1. Qurilmalar Qatlami (Device)

Sensorlar, mikrokontrollerlar va aktuatorlar joylashgan apparat qismi.

Fizik olam bilan to'g'ridan-to'g'ri muloqot qiluvchi birlamchi poydevor.

2. Tarmoq Qatlami (Network)

Wi-Fi, Bluetooth, LoRaWAN, GSM shlyuzlari (Gateway).

Qurilmalar to'plagan ma'lumotlarni bulutga xavfsiz yetkazish ko'prigi.

3. Qayta Ishlash (Cloud / Processing)

Bulutli serverlar, ma'lumotlar bazasi, filtrlash va tahlil algoritmlari.

Milliardlab o'lchovlarni saqlaydi va sun'iy intellekt bilan tahlil qiladi.

4. Ilova Qatlami (Application)

Foydalanuvchi ko'radigan mobil ilova, veb-dashboard va avtomatik boshqaruv.

Inson tizimni kuzatishi va kerak bo'lsa masofadan buyruq berishi mumkin.

Fizikadan Elektrga

Harorat, bosim, yorug'lik yoki harakat kabi fizik kattaliklarni elektr signaliga aylantiradi.

IoT qurilmasining "ko'zi va qulog'i" vazifasini o'taydi.

Energiya Samaradorligi

Zamonaviy sensorlar mikroamper darajasida kam energiya sarflaydi.

Kichik batareya bilan yillab uzluksiz ishlash imkonini beradi.

Uzluksiz O'zgaruvchi Signal

Kuchlanish 0V dan 5V gacha uzluksiz oqimda o'zgarib turadi.

TMP36 (harorat), LDR (yorug'lik), MQ-2 (gaz konsentratsiyasi).

ADC (Analog-to-Digital Converter)

Mikrokontroller analog kuchlanishni 0 dan 1023 gacha bo'lgan raqamga aylantiradi.

Masalan: 2.5V kuchlanish = 512 raqamli qiymat.

Faqat 2 Xil Holat (0 yoki 1)

Kuchlanish yoki 0V (LOW), yoki 5V (HIGH) bo'ladi.

PIR harakat datchigi: "Harakat bor" (1) yoki "Harakat yo'q" (0).

Shovqinga Chidamlilik

Raqamli signallarga tashqi elektromagnit shovqinlar deyarli ta'sir qilmaydi.

DHT11/DHT22 raqamli protokoli orqali harorat va namlik paketlari uzatiladi.

Tizimning "Ijrochi Qo'li"

Mikrokontroller buyrug'i asosida jismoniy harakat yoki signal hosil qiladi.

Sensor his qiladi, mikrokontroller o'ylaydi, aktuator bajaradi.

Keng Turdagi Mexanizmlar

Elektromagnit relelar, servomotorlar, klapanlar, nasoslar va chiroqlar.

Kichik o'yinchoqdan to ulkan zavod kranlarigacha aktuator bilan boshqariladi.

Galvanik Izolyatsiya

Past kuchlanishli (5V) Arduinoni yuqori kuchlanishli (220V) zanjirdan ajratadi.

Mikrokontrollerga yuqori tok urishining oldini oladi.

Elektromagnit Kalit

5V signal kelganda magnit tortilib, 220V kontaktlarni jismonan ulaydi.

Xona qandili, isitgich yoki suv nasosini masofadan yoqish/o'chirish kaliti.

Aniq Burchak Nazorati

O'z o'qini berilgan aniq burchakka (0° dan 180° gacha) buradi va ushlab turadi.

Oddiy motor kabi tinimsiz aylanmaydi, balki aniq pozitsiyada to'xtaydi.

O'yindagi Vazifalari

Aqlli eshik qulfini burash, robot qo'lini harakatlantirish, darchani ochish.

PWM signallari yordamida burchak aniq boshqariladi.

Svetodiod (LED & RGB LED)

Holatni vizual ko'rsatish: Yashil — xavfsiz, Sariq — ogohlantirish, Qizil — xavf.

RGB LED bitta korpusda millionlab ranglarni namoyish eta oladi.

Pyezo Buzzer (Ovozli signal)

Turli chastotadagi tovush va ohanglarni chiqarish.

Gaz qochishi, harakat sezilishi yoki budilnikda baland signal beradi.

Bitta Chipdagi Kompyuter

Protsessor (CPU), RAM, Flash xotira va kirish-chiqish (I/O) portlari bitta mikrosxemada.

Belgilangan dastur kodini cheksiz siklda (Loop) uzluksiz bajaradi.

Real Vaqtda Ishlash

Operatsion tizim kutishlarisiz, mikrosekundlarda signallarga javob qaytaradi.

Kam quvvat sarflaydi va qotib qolmasdan ishonchli ishlaydi.

Bugun O'rganganlarimiz

4 qatlamli IoT modeli va apparat qatlami.

Analog va raqamli sensorlar farqi.

Rele, servomotorlar va mikrokontrollerlar (Arduino vs ESP32).

Amaliy Vazifa

Avtoturargoh shlagbaumi yoki aqlli chiroq sxemasini chizish.

Sensor va aktuator pinlari ulanishini rejalashtirish.

Keyingi darsda tarmoq va bulut qatlamiga tayyorgarlik ko'rish.