AXV

Excelda Saralash, Filtrlash va Formatlash

Katta ma'lumotlar to'plamini tartibga solish, filtrlash va vizual tahlil

9-sinfBusiness Intelligence2-hafta · 4-dars
01

Ma'lumotlarni Saralash (Sort)

Alifbo, sonlar, sanalar va ko'p darajali tartiblash tamoyillari

Saralash (Sort) nima uchun kerak?

Mantiqiy Tartib

Katta jadvallardagi betartib qatorlarni alifbo, qiymat yoki sana bo'yicha tartibga soladi.

Eng katta savdoni yoki eng yangi xaridlarni darhol ko'rish imkoni.

Ko'p Darajali Saralash

Bir vaqtning o'zida bir nechta ustun bo'yicha ketma-ketlik o'rnatish imkoniyati.

Avval Viloyat bo'yicha, keyin Savdo summasi bo'yicha tartiblash.

Saralash turlari taqqosi

Bitta ustunli saralash A → Z yoki Z → A Eng kichikdan eng kattaga Oddiy va tezkor Ko'p darajali (Multi-level) 1-daraja: Viloyat (A → Z) 2-daraja: Summa (Max → Min) Add Level orqali sozlanadi

Odatiy xato: Qatorlarning ajralib ketishi

Xavfli xato: Faqat bitta ustunni belgilab saralash!

Agar siz faqat familiyalar ustunini belgilab saralasangiz, baholar va telefon raqamlari o'z joyida qolib, ma'lumotlar aralashib ketadi!

To'g'ri qoida: "Expand the selection"

Doimo bitta katak ustida turib saralang yoki butun jadvalni tanlang. Shunda Excel butun satrni birgalikda siljitadi.

02

Ma'lumotlarni Filtrlash (Filter)

Shartlar bo'yicha kerakli qatorlarni saralab ajratib olish

Filtrlash mexanizmi qanday ishlaydi?

Boshlang'ich Jadval 1 000 ta qator Filtr sharti Natijaviy Ekran 45 ta mos qator (955 tasi yashirildi) Xulosa Aniq tahlil

Sonli va Matnli Filtrlar

Sonli Filtrlar

  • Greater Than: Belgilangan sondan katta
  • Between: Minimal va maksimal oraliq
  • Top 10: Eng yuqori 10 ta ko'rsatkich
  • Above Average: O'rtachadan yuqori
VS

Matnli Filtrlar

  • Equals: Aynan mos keluvchi so'z
  • Begins With: Berilgan harfdan boshlanuvchi
  • Contains: Tarkibida qidirilgan so'z bor
  • Ends With: Berilgan harf bilan tugovchi

Tezkor Klaviatura: AutoFilter

Ctrl + Shift + L

Jadvalning barcha sarlavhalariga filtr strelkalarini bir bosishda yoqadi yoki o'chiradi.

Alt + Pastga Strelka

Sichqonchasiz tanlangan ustunning filtr menyusini ochadi va bo'sh joy (Space) bilan tanlaydi.

Interaktiv tahlil: Filtr turini tanlang

1-Vaziyat

"Toshkent shahridagi 1 mln dan 3 mln so'mgacha bo'lgan barcha xaridlarni ko'rish kerak".

bosing

Yechim: Number Filters > Between

Shahar bo'yicha Toshkent belgilanadi va Summa ustunida Between (Oraliq) filtri qo'llanadi.

2-Vaziyat

"Elektron pochtasi @gmail.com bilan tugaydigan barcha mijozlarni ajratib olish".

bosing

Yechim: Text Filters > Ends With

Email ustunida "Ends With" (Tugaydi) filtri tanlanadi va @gmail.com yoziladi.

03

Shartli Formatlash (Conditional Formatting)

Qoidalar asosida ma'lumotlarni avtomatik ranglar bilan ajratish

Shartli formatlash mexanizmi

Katakdagi qiymat Masalan: 120 000 Qoida Tekshiruv: > 100 000? Ha (True) bo'lsa Yashil rang qo'yilsin Yashil fon Vizual signal

Shartli formatlash qoidalari

Highlight Cells & Top/Bottom

  • Greater Than / Less Than: Chegaradan oshganlar
  • Duplicate Values: Takroriylarni qizil qilish
  • Top 10%: Eng yetakchi xodimlarni belgilash

Data Bars & Color Scales

  • Data Bars: Katak ichidagi mini-gistogramma
  • Color Scales: Issiqlik xaritasi (Heatmap)
  • Icon Sets: Svetofor (qizil, sariq, yashil) belgilari

Heatmap va Data Bars vizual taqqosi

Data Bars 95 68 32 Color Scales (Heatmap) Yuqori: Yashil O'rtacha: Sariq Past: Qizil/To'q

Tezkor Sinov: Saralash qoidasi

Bir nechta ustun bo'yicha ketma-ket saralash Excelda qanday amalga oshiriladi?

To'g'ri javob: Add Level orqali yangi saralash pog'onasi qo'shiladi!

Tezkor Sinov: Shartli formatlash

Ro'yxatdagi aynan bir xil takrorlangan telefon raqamlarini topish uchun qaysi qoida tanlanadi?

To'g'ri javob: Duplicate Values takrorlangan qiymatlarni darhol rang bilan ajratadi!

Amaliy topshiriqlar 20 daqiqa

OsonShaharlar aholisini kamayish tartibida saralang va 50 000 dan qimmat tovarlarni filtrlang.
O'rtaBo'limlar va narxlar bo'yicha 2 darajali saralashni va Between filtri orqali oraliqni ajrating.
Qiyin10 ta viloyat bo'yicha hosildorlikka Data Bars va Color Scales shartli formatlashini qo'llang.

Dars xulosasi

Bugun nimalarni bildik?

  • Saralash (A-Z, Z-A) va ko'p darajali tartib
  • Filtrlash (AutoFilter: Ctrl+Shift+L)
  • Shartli va oraliq (Between) filtrlar

Vizual Kuch

  • Shartli formatlash qoidalari
  • Duplicate Values bilan takroriylarni topish
  • Data Bars va Heatmap (Color Scales)