AXV

O‘zgaruvchilar va amaliy loyihalar

Xotira boshqaruvi, nomlash qoidalari va rasmiy amaliy topshiriqlar

9-sinfAdvanced Back-end va DevOps1-hafta · 3-dars

Bugungi dars rejasi

O‘zgaruvchi tushunchasi

Xotira, "quti" analogiyasi va o'zlashtirish (=) operatori

Nomlash qoidalari

snake_case, cheklovlar va taqiqlangan so'zlar

2 ta amaliy loyiha

"Tanishuv kartochkasi" va "Do‘kon kassasi"

01

O‘zgaruvchi o‘zi nima?

Ma'lumotlarni kompyuter xotirasida saqlash

Xotiradagi "Quti" analogiyasi

ism (nomi) "Ali" str (matn) = yosh (nomi) 15 int (butun son) print() Konsol

O‘zgaruvchilar bilan ishlash

Rasmiy qo'llanmadagi ilk o'zgaruvchilar namunasi

# Qiymat berish (= o'zlashtirish)
ism = "Ali"
yosh = 15

# O'zgaruvchilarni ekranga chiqarish
print(ism)   # Natija: Ali
print(yosh)  # Natija: 15
Pythonda o‘zgaruvchi turini oldindan e'lon qilish shart emas.
02

Nomlash qoidalari

snake_case va taqiqlangan nomlar

O‘zgaruvchilarni qanday nomlaymiz?

TO‘G‘RI NOMLAR foydalanuvchi_yoshi (snake_case uslubi) server_porti = 8000 _maxfiy_kalit dars_1 NOTO‘G‘RI NOMLAR 1_foydalanuvchi (Raqam bilan boshlanmaydi!) foydalanuvchi yoshi (Bo‘sh joy mumkin emas!) print, class, if (Kalit so‘zlarni ishlatmang!)
03

Rasmiy amaliy loyihalar

"Tanishuv kartochkasi" va "Do‘kon kassasi"

Loyiha 1: "Tanishuv kartochkasi"

ism = "Ali" yosh = 15 kasb = "Dasturchi" Bitta print() ichida: Ism: Ali | Yosh: 15 | Kasb: Dasturchi Konsolga muvaffaqiyatli chiqdi

"Tanishuv kartochkasi" kodi

# 1. O'zgaruvchilarni e'lon qilish
ism = "Ali"
yosh = 15
kasb = "Dasturchi"

# 2. Bitta print ichida ekranga chiqarish
print("Ism:", ism, "| Yosh:", yosh, "| Kasb:", kasb)
f-string bilan: print(f"Ism: {ism} | Yosh: {yosh} | Kasb: {kasb}")

Loyiha 2: "Do‘kon kassasi" sxemasi

non_narxi 3000 (int) sut_narxi 12500.5 (float) + jami = non + sut 15500.5 (float) Avtomatik float toifa! Chek Ekranda

"Do‘kon kassasi" kodi

# 1. Narxlarni belgilash
non_narxi = 3000
sut_narxi = 12500.5

# 2. Jami summani hisoblash
jami = non_narxi + sut_narxi

# 3. Natijani chop etish
print("Jami to'lov:", jami, "so'm")
# Natija: Jami to'lov: 15500.5 so'm

Qiymatni yangilash: += operatori

To‘liq ko‘rinish

hisob = 50000
# 20 000 qo'shish
hisob = hisob + 20000
print(hisob)  # 70000

Qisqartirilgan ko‘rinish

hisob = 50000
# Qisqa va qulay
hisob += 20000
print(hisob)  # 70000

O‘zgaruvchilardagi xatolar

Xato: NameError

# Xato
print(shahar)
# NameError: name 'shahar' is not defined

Yaratilmagan o‘zgaruvchini ishlatib bo‘lmaydi!

Xato: SyntaxError

# Xato
talaba yoshi = 15
# To'g'ri:
talaba_yoshi = 15

O‘zgaruvchi nomida bo‘sh joy bo‘lishi taqiqlanadi.

Amaliy topshiriq: 1-hafta loyihalari

Vaqt: 20 daqiqa · Darajalar bo‘yicha

1. Oson

"Tanishuv kartochkasi"ni o'z ism, yosh va kasbingiz bilan yozing.

2. O'rta

"Do‘kon kassasi"da 3 ta non va 2 ta sut uchun umumiy chek hisoblang.

3. Qiyin

a = 10, b = 20 qiymatlarini a, b = b, a usulida o'zaro almashtiring.

Tezkor savol

Quyidagi kod konsolga nima chiqaradi?

x = 10
x += 5
x *= 2
print(x)
Javob: 30 (10 + 5 = 15, keyin 15 * 2 = 30)

1-hafta bo‘yicha nimalarga erishdik?

Muhit va Terminal

Python interpretatori va PATH bilan ishlashni o'rgandik

Toifalar & Hisob

int, float, str, bool va murakkab arifmetika (//, %)

O‘zgaruvchilar

Xotira boshqaruvi va 2 ta real loyiha ishlab chiqdik

AXV

1-hafta yakunlandi!

Keyingi hafta: Operatorlar va tarmoqlanuvchi algoritm (if/else)

9-sinfAdvanced Back-end va DevOps