AXV

Python: o‘rnatish va ilk dastur

Interpretator, PATH tizimi, terminal va ilk kod

9-sinfAdvanced Back-end va DevOps1-hafta · 1-dars

Bugungi dars rejasi

Python nima?

Tilning imkoniyatlari va backend arxitekturasidagi o'rni

O‘rnatish & PATH

python.org, sozlamalar va tizim o'zgaruvchilari

Ilk dastur

REPL interaktiv rejimi va print() funksiyasi

Nega aynan Python va Back-end?

Sodda va tushunarli

Ingliz tiliga yaqin sintaksis, ortiqcha murakkablik yo'q

Katta ekotizim

FastAPI, Django, SQLAlchemy, Docker va DevOps vositalari

Yuqori talab

Dunyo bozorida backend va sun'iy intellekt bo'yicha yetakchi

01

Interpretator nima?

Kod qanday qilib mashina tiliga aylanadi?

Interpretator qanday ishlaydi?

Python kodi main.py print("Salom") Python Interpretator Qatorma-qator tahlil Natija Konsol / CPU Ekranda chiqish
02

O‘rnatish va muhit

python.org va PATH tizim o‘zgaruvchisi

O‘rnatish bosqichlari

  1. Saytga kirish

    www.python.org saytining Downloads bo‘limiga o‘ting

  2. Eng muhim katak: PATH

    «Add python.exe to PATH» parametriga albatta tasdiq belgisini qo‘ying

  3. O‘rnatishni yakunlash

    Install tugmasini bosing va jarayon tugagach Close bosing

PATH nima uchun kerak?

Terminal > python PATH ro'yxati C:\Python312\ C:\Python312\Scripts\ Dastur topildi! python.exe Ishga tushadi

O‘rnatilganini tekshirish

Terminal yoki CMD oynasini ochib quyidagi buyruqni yozamiz:

Command Prompt
> python --version
Python 3.12.2
Agar versiya raqami ko‘rinsa — tizim to‘liq ishlashga tayyor!
03

REPL va ilk dastur

Konsolda tezkor muloqot va print() funksiyasi

REPL nima? (Read-Eval-Print Loop)

Read O‘qish Eval Hisoblash Print Chiqarish Loop Takrorlash

Birinchi dastur: print()

Ekranga ma'lumot chiqarishning asosiy vositasi

# Matn chiqarish
print("Hello, World!")

# O'zbekcha salomlashuv
print("Salom, Muhammad al-Xorazmiy vorislari!")
Matn har doim qo‘shtirnoq "..." yoki birtirnoq '...' ichida yoziladi.

print() parametrlari: sep va end

# sep - qiymatlar orasidagi ajratuvchi
print("FastAPI", "PostgreSQL", "Docker", sep=" + ")
# Natija: FastAPI + PostgreSQL + Docker

# end - qator oxiridagi belgi (sukut bo'yicha yangi qator)
print("Yuklanmoqda...", end=" ")
print("Muvaffaqiyatli!")
# Natija: Yuklanmoqda... Muvaffaqiyatli!

Interaktiv rejim vs Faylda ishlash

REPL (>>>)

  • Tezkor sinov va tajribalar
  • Kod saqlanib qolmaydi
  • Yopilgach barcha ma'lumot o'chadi
  • Kichik hisob-kitoblar uchun qulay

Skript (main.py)

  • Katta va doimiy loyihalar
  • Kod diskda fayl sifatida saqlanadi
  • Versiyalar nazoratiga (Git) olinadi
  • Serverda ishga tushiriladi

Backend tizimida Python qayerda turadi?

Mijoz (Client) Brauzer / Telefon Python Server FastAPI / Backend Mantiq va tahlil Baza (Database) PostgreSQL

Boshlang'ich dasturchilar xatosi

Xato: Katta harf bilan yozish

# Xato
Print("Salom")
# To'g'ri
print("Salom")

Python katta-kichik harflarni qat'iy farqlaydi!

Xato: Qo‘shtirnoqni unutish

# Xato: NameError
print(Salom)
# To'g'ri:
print("Salom")

Matnlar albatta qo‘shtirnoq ichida bo‘lishi lozim!

Amaliy topshiriq: Konsolda ilk qadamlar

Vaqt: 15 daqiqa · Darajalar bo‘yicha

1. Oson

python --version orqali versiyani tekshiring va o'z ism-familiyangizni chiqaring.

2. O'rta

sep=" | " yordamida sevimli 3 ta fanni bitta satrda chiroyli qilib chiqaring.

3. Qiyin

Yulduzchalar yordamida konsolda server ishga tushganini bildiruvchi ramkali xabar hosil qiling.

Tezkor savol

Quyidagi kod konsolga nima chiqaradi?

print("Backend", "DevOps", sep=" -> ")
Javob: Backend -> DevOps

Bugun nimalarni bilib oldik?

Python & PATH

Interpretatorni to'g'ri o'rnatish va terminaldan boshqarish

REPL & Fayl

Interaktiv rejimda sinash va .py faylida kod yozish

print() imkoniyati

sep va end parametrlari bilan ma'lumotlarni konsolga chiqarish

AXV

Rahmat!

Keyingi dars: Sodda ma’lumot toifalari va arifmetik amallar

9-sinfAdvanced Back-end va DevOps