Android nima va uning rivojlanish tarixi

Kameralardan smartfonlar sari: mobil platformaning global evolyutsiyasi

9-sinf Android dasturlash 1-hafta · 1-dars

Bugungi dars maqsadlari

Android mohiyati

Linux yadrosiga asoslangan ochiq kodli tizimning vazifalari.

Yaratilish tarixi

Andy Rubin, Android Inc., Google xaridi va HTC Dream.

Versiyalar va ekotizim

Cupcake'dan Android 15 gacha va O'zbekistondagi mobil ilovalar.

Androidning mohiyati

Mobil qurilmalar va sensorli tizimlar uchun ochiq operatsion tizim

Android nima?

Mobil operatsion tizim

Sensorli ekranli smartfon, planshet, aqlli soat va televizorlar uchun mo'ljallangan dasturiy majmua.

Linux yadrosiga asoslangan

Apparat qismlari, protsessor, xotira, kamera va datchiklarni Linux Kernel orqali ishonchli boshqaradi.

Android qanday vazifalarni bajaradi?

1. Resurslarni taqsimlaydi: Protsessor (CPU), operativ xotira (RAM) va quvvatni ilovalar o'rtasida boshqaradi.

2. Sensorlar va apparat bilan ishlaydi: Kamera, mikrafon, GPS, giroskop va barmoq izi skanerini boshqaradi.

3. Xavfsiz sandbox muhiti: Har bir ilovani alohida jarayonda izolyatsiyalab, tizim xavfsizligini ta'minlaydi.

Global ko'rsatkichlar

3 mlrd+

faol Android qurilmasi

71%

jahon mobil bozori ulushi

4 mln+

Android dasturchilari soni

Yaratilish tarixi

2003-yildan bugungi kungacha bo'lgan innovatsion yo'l

Boshlanish nuqtasi: 2003-yil

Android Inc. tashkil etilishi

Kaliforniya, Palo-Alto shahri. Asoschilar: Andy Rubin, Rich Miner, Nick Sears va Chris White.

Qiziqarli fakt: Dastlabki maqsad smartfonlar emas, balki raqamli fotoapparatlar uchun aqlli tizim yaratish bo'lgan!

Tarixiy burilish: Google xaridi

2005-yil: Google kompaniyasi Android Inc.ni 50 million dollarga sotib oldi.

2007-yil: Open Handset Alliance (OHA) tashkil etildi: ochiq mobil platforma e'lon qilindi.

2008-yil: Dunyodagi birinchi Android smartfoni — HTC Dream (T-Mobile G1) sotuvga chiqdi.

Birinchi Android smartfoni: HTC Dream

Qurilma tuzilishi

Sensorli ekran va suriluvchi to'liq jismoniy QWERTY klaviatura.

Internet xizmatlari

Google Maps, Gmail, YouTube va HTML brauzer o'rnatilgan edi.

Android Market

Ilovalarni onlayn yuklab olish imkonini beruvchi dastlabki do'kon.

Versiyalar evolyutsiyasi

Shirinliklar nomlaridan raqamlar davriga

Shirinliklar davri (2009–2018)

Alifbo tartibidagi nomlar

Google har bir versiyani shirinliklar nomi bilan atagan:

Cupcake, Donut, Eclair, Froyo, Gingerbread, Honeycomb, Ice Cream Sandwich, Jelly Bean, KitKat, Lollipop, Marshmallow, Nougat, Oreo, Pie.

Asosiy yutuqlar

5.0 Lollipop: Material Design kiritildi.

6.0 Marshmallow: Dinamik ruxsatlar tizimi.

7.0 Nougat: Split-screen ko'p oynali rejim.

9.0 Pie: Sun'iy intellektli batareya nazorati.

Raqamli nomlash davri (2019-yildan)

Android 10 va 12

Android 10: Tizimli qora mavzu (Dark Theme) va to'liq imo-ishoralar boshqaruvi.

Android 12: Material You — foydalanuvchi fon rasmiga moslashuvchi dinamik ranglar.

Android 14 va 15

Android 14: Ultra HDR, unumdorlik va batareya optimallashuvi.

Android 15: Private Space (shaxsiy maxfiy hudud) va Gemini AI integratsiyasi.

Ochiq kod va ishlab chiqaruvchilar

AOSP (Android Open Source Project) falsafasi

AOSP nima?

Android Open Source Project

Google Androidning asosiy manba kodini dunyoga bepul va ochiq taqdim etadi (Apache 2.0 litsenziyasi).

Istalgan ishlab chiqaruvchi kodni olib, o'z apparatiga moslashtira oladi.

Ochiq kodning afzalliklari:

Tezkor rivojlanish, millionlab mustaqil ishlab chiquvchilar hissasi va monopoliya yo'qligi.

Brendlarning shaxsiy qobiqlari

Samsung — One UI

Katta ekranli qurilmalarda bir qo'l bilan boshqarishga qulaylashtirilgan interfeys.

Xiaomi — HyperOS

Smartfon, uy gadjetlari va avtomobillarni birlashtiruvchi ekotizimli qobiq.

Google — Pixel UI

Hech qanday ortiqcha ilovalarsiz toza, tezkor va eng yangi Android imkoniyatlari.

O'zbekistonda Android bozori

Mobil ilovalar va dasturchilar imkoniyatlari

O'zbekistonning mashhur mobil ilovalari

Moliya va to'lovlar

Click, Payme, Uzum Bank: Karta to'lovlari, P2P o'tkazmalar, QR to'lov va kommunal to'lovlar.

Transport va xizmatlar

Yandex Go, MyTaxi: GPS navigatsiyasi orqali taksi chaqirish va xaritada kuzatish.

Nega Android dasturlashni o'rganamiz?

Yuqori talab: O'zbekistonda va xalqaro bozorda Android dasturchilariga bo'lgan ehtiyoj yuqori.

Zamonaviy texnologiyalar: Kotlin tili, Jetpack Compose, Room va Firebase zamonaviy vositalar hisoblanadi.

Mustaqil startaplar: O'zingiz orzu qilgan mobil ilovani mustaqil yaratib, Google Play'da butun dunyoga taqdim eta olasiz.

Amaliy topshiriq 15 daqiqa

Oson Smartfoningiz sozlamalaridan Android versiyasini va qurilma parametrlarini aniqlang.

O'rta Android 5.0 (Material Design) va Android 12 (Material You) farqini konspekt qiling.

Qiyin O'zbekistondagi 3 ta mobil ilovaning qaysi funksiyalari ommalashganini tahlil qiling.

Dars xulosasi

Bugun o'rgandik

Android Linux yadrosiga qurilgan ochiq tizim. 2003-yilda yaratilib, 2005-yilda Google tomonidan rivojlantirila boshlangan.

Keyingi dars

2-dars: Android tizimining arxitekturasi: Linux Kernel, HAL, ART/Dalvik va Java API Framework qatlamlari.