Matn teglari va havolalar
Bugun oddiy matnni ma'noli sahifaga va bosiladigan havolaga aylantiramiz
8-sinfWeb Full-stack1-hafta · 3-dars
Bugun nimani o'rganamiz?
Matn teglari
strong, em, mark, sub, sup, kbd, abbr va boshqalar
Havola
a tegi, href, target, rel, title, download
Block va inline
Elementlar sahifada qanday joylashadi
Takrorlash: HTML skeleti
01
Matn teglari
Matnga ma'no beramiz: muhim, ta'kidlangan, belgilangan
Tegning anatomiyasi
Ma'no yoki ko'rinish?
strong va em
Matn ma'nosini bildiradi: muhim, ta'kidlangan. Ekran o'qish dasturlari ham farqlaydi.
VS
b, i va u
Faqat ko'rinishni o'zgartiradi: qalin, qiyshiq, tagiga chizilgan. Ma'no bermaydi.
Qoida: ma'no uchun strong va em, ko'rinishni keyin CSS boshqaradi. u ni havola bilan adashtirishadi.
Teglar to'rt guruhda
Manba
small, abbr, cite, q
Texnik
code, kbd, samp, var
Indeks va qator
sub, sup, br, wbr, span
Chuqurroq bilish uchun pastga ↓
Kam uchraydigan teglar
| Teg | Vazifasi | Misol |
<abbr> | Qisqartma, title izohi bilan | HTML |
<cite> | Asar nomi, manba | O'tkan kunlar |
<q> | Qisqa sitata, qo'shtirnoq o'zi chiqadi | Bilim — kuch |
<kbd> | Klaviatura tugmasi | Ctrl + S |
<samp> | Dastur chiqargan natija | Xato: 404 |
<var> | O'zgaruvchi nomi | x = 5 |
Teg nima qiladi? Bosing
Matnni sariq rang bilan belgilaydi.
Klaviatura tugmasini ajratib ko'rsatadi: Ctrl + S.
Qisqartma; title ichida to'liq nomi chiqadi.
Matn teglari raqamlarda
0
matn tegi bor, bugun asosiylarini ko'ramiz
2
eng muhimi: strong va em
0
ma'no bermaydigan teglar: b, i, u faqat ko'rinish
Oldin: oddiy matn
<p>Suv formulasi: H2O. Kvadrat: x2.</p>
<p>Saqlash uchun Ctrl + S bosing.</p>
H2O va x2 oddiy raqam bo'lib qoldi.
Keyin: teglar bilan
<p>Suv formulasi: H<sub>2</sub>O. Kvadrat: x<sup>2</sup>.<br>
Saqlash uchun <kbd>Ctrl</kbd> + <kbd>S</kbd> bosing.</p>
sub pastga, sup yuqoriga, kbd tugmani ajratadi, br qatorni uzadi.
Brauzerda natija
matn.html
Suv formulasi: H2O. Kvadrat: x2.
Saqlash uchun Ctrl + S bosing.
DNS — domen nomini IP manzilga aylantiradi.
Alisher Navoiy: Odami ersang, demagil odami
.
abbr ustiga kursor olib borsangiz, to'liq nomi chiqadi (title).
02
a tegi: havola
Internetni «to'r» qilib turgan narsa
Havola anatomiyasi
Havola qayerga olib boradi?
Havolalar kodda
<a href="haqida.html"
target="_blank"
rel="noopener noreferrer"
title="Bizning haqimizda">Haqida</a>
<a href="mailto:[email protected]">Pochta yozish</a>
<a href="#oxiri">Sahifa oxiriga</a>
target="_blank" bilan birga rel="noopener noreferrer" yozing (xavfsizlik).
Havola yozish: qadam-baqadam
1. Tegni oching
Yozing: <a>
2. Manzilni bering
Atribut qo'shing: href="haqida.html"
3. Matn va yopish
Matn yozing va </a> bilan yoping. Yangi tab kerak bo'lsa target va rel qo'shing.
a tegining atributlari
target
_blank: yangi tabda
download
faylni yuklab oladi
title ham bor: kursor ustida izoh chiqadi. Nega rel kerak? Pastga ↓
Nega rel kerak?
Yangi tabda ochilgan sayt sizning sahifangizga «qarashi» mumkin. rel buni to'xtatadi.
- Qoida oddiy: target="_blank" yozdingizmi, rel ham yozing.
- Ikkalasi ham bir tegning ichida, probel bilan ajratiladi.
Nisbiy yo'l: bir papkada
03
Block va inline
Elementlar sahifada o'zini qanday tutadi
Ikki xil joylashuv
BLOCK
INLINE
<h1>
<p>
<div>
yangi qator, to'liq kenglik
span
a
strong
bir qatorda, o'z kengligicha
Sinab ko'ring
<p>Birinchi abzats</p>
<p>Ikkinchi abzats</p>
<span>Birinchi span</span>
<span>Ikkinchi span (bir qatorda!)</span>
blok.html
Birinchi abzats
Ikkinchi abzats
Birinchi span Ikkinchi span (bir qatorda!)
Qoida: kim kimning ichida?
Mumkin
Block ichida inline:
<p>Men <a href="#">havola</a></p>
VS
Mumkin emas
p ichida p yoki h1:
<p><h1>Xato</h1></p>
Inline element block ichida turadi, teskarisi emas (p ichida p yo'q).
04
Odatiy xatolar
Yangi boshlovchilarning eng ko'p qiladigan xatolari
Xato va tuzatish
| Xato | To'g'ri |
| Yopuvchi tegni unutish | Har ochilgan tegga yopuvchi juft |
<b><i>x</b></i> | <b><i>x</i></b>: oxirgi ochilgan birinchi yopiladi |
href=haqida.html | href="haqida.html": qo'shtirnoq bilan |
| p ichiga p yoki h1 | p ichida faqat inline elementlar |
Yana uchta xato: pastga ↓
Yana uchta xato
Sarlavha kattalik uchun
h1 ni matnni kattalashtirish uchun ishlatmang, u mavzuni bildiradi
Fayl nomi
Mening Sahifam.HTML emas, index.html: kichik harf, tire
Surish yo'q
Ichki teglarni 2 probel surib yozing, o'qish oson bo'ladi
Savol-javob
strong va b ning farqi nima?
To'g'ri: strong ma'no beradi (ekran o'qish dasturlari ham farqlaydi), b esa faqat qalin ko'rsatadi.
Savol-javob: havola
Havolani yangi tabda qanday ochamiz?
To'g'ri: target="_blank" yangi tabda ochadi, rel="noopener noreferrer" esa xavfsizlik uchun.
Amaliyot: maqola sahifasi 20 daqiqa
OsonMatn formatlash: strong, mark, sub, sup, kbd
O'rtahavolalar.html: kamida 3 havola (target + rel, title, mailto) va small bilan «© 2026»
QiyinIkki sahifali mini-sayt: index.html va haqida.html, o'zaro havola va #oxiri
Xulosa
Bugun o'rgandik
Matn teglari, a tegi va atributlari, block va inline farqi, odatiy xatolar
Uyga vazifa
uyga-vazifa.md dagi 3-topshiriq