AXV

Matn teglari va havolalar

Bugun oddiy matnni ma'noli sahifaga va bosiladigan havolaga aylantiramiz

8-sinfWeb Full-stack1-hafta · 3-dars

Bugun nimani o'rganamiz?

Matn teglari

strong, em, mark, sub, sup, kbd, abbr va boshqalar

Havola

a tegi, href, target, rel, title, download

Block va inline

Elementlar sahifada qanday joylashadi

Takrorlash: HTML skeleti

<html> <head> ko'rinmaydigan ma'lumot <title> <meta charset> <body> ekranda ko'rinadigan qism <h1> <p> bugun shu yerga qo'shamiz
01

Matn teglari

Matnga ma'no beramiz: muhim, ta'kidlangan, belgilangan

Tegning anatomiyasi

<strong> ochuvchi teg Muhim mazmun </strong> yopuvchi teg Brauzerda: Muhim (qalin)

Ma'no yoki ko'rinish?

strong va em

Matn ma'nosini bildiradi: muhim, ta'kidlangan. Ekran o'qish dasturlari ham farqlaydi.
VS

b, i va u

Faqat ko'rinishni o'zgartiradi: qalin, qiyshiq, tagiga chizilgan. Ma'no bermaydi.
Qoida: ma'no uchun strong va em, ko'rinishni keyin CSS boshqaradi. u ni havola bilan adashtirishadi.

Teglar to'rt guruhda

Urg'u

strong, em, mark

Manba

small, abbr, cite, q

Texnik

code, kbd, samp, var

Indeks va qator

sub, sup, br, wbr, span

Chuqurroq bilish uchun pastga ↓

Kam uchraydigan teglar

TegVazifasiMisol
<abbr>Qisqartma, title izohi bilanHTML
<cite>Asar nomi, manbaO'tkan kunlar
<q>Qisqa sitata, qo'shtirnoq o'zi chiqadiBilim — kuch
<kbd>Klaviatura tugmasiCtrl + S
<samp>Dastur chiqargan natijaXato: 404
<var>O'zgaruvchi nomix = 5

Teg nima qiladi? Bosing

mark

bosing

Matnni sariq rang bilan belgilaydi.

kbd

bosing

Klaviatura tugmasini ajratib ko'rsatadi: Ctrl + S.

abbr

bosing

Qisqartma; title ichida to'liq nomi chiqadi.

Matn teglari raqamlarda

0
matn tegi bor, bugun asosiylarini ko'ramiz
2
eng muhimi: strong va em
0
ma'no bermaydigan teglar: b, i, u faqat ko'rinish

Oldin: oddiy matn


<p>Suv formulasi: H2O. Kvadrat: x2.</p>
<p>Saqlash uchun Ctrl + S bosing.</p>
        
H2O va x2 oddiy raqam bo'lib qoldi.

Keyin: teglar bilan


<p>Suv formulasi: H<sub>2</sub>O. Kvadrat: x<sup>2</sup>.<br>
Saqlash uchun <kbd>Ctrl</kbd> + <kbd>S</kbd> bosing.</p>
        
sub pastga, sup yuqoriga, kbd tugmani ajratadi, br qatorni uzadi.

Brauzerda natija

matn.html

Suv formulasi: H2O. Kvadrat: x2.
Saqlash uchun Ctrl + S bosing.

DNS — domen nomini IP manzilga aylantiradi.

Alisher Navoiy: Odami ersang, demagil odami.

abbr ustiga kursor olib borsangiz, to'liq nomi chiqadi (title).

02

a tegi: havola

Internetni «to'r» qilib turgan narsa

Havola anatomiyasi

<a href="haqida.html" target="_blank">Haqida</a> href manzil. Majburiy! target qayerda ochiladi matn bosiladigan

Havola qayerga olib boradi?

<a href> https://google.com boshqa sayt (to'liq manzil) aloqa.html o'z saytingizdagi sahifa (nisbiy yo'l) #pastki shu sahifadagi joyga (id orqali) mailto: va tel: pochta yozish, qo'ng'iroq qilish

Havolalar kodda


<a href="haqida.html"
   target="_blank"
   rel="noopener noreferrer"
   title="Bizning haqimizda">Haqida</a>
<a href="mailto:[email protected]">Pochta yozish</a>
<a href="#oxiri">Sahifa oxiriga</a>
        
target="_blank" bilan birga rel="noopener noreferrer" yozing (xavfsizlik).

Havola yozish: qadam-baqadam

1. Tegni oching

Yozing: <a>

2. Manzilni bering

Atribut qo'shing: href="haqida.html"

3. Matn va yopish

Matn yozing va </a> bilan yoping. Yangi tab kerak bo'lsa target va rel qo'shing.

a tegining atributlari

href

manzil, majburiy

target

_blank: yangi tabda

rel

noopener noreferrer

download

faylni yuklab oladi

title ham bor: kursor ustida izoh chiqadi. Nega rel kerak? Pastga ↓

Nega rel kerak?

Yangi tabda ochilgan sayt sizning sahifangizga «qarashi» mumkin. rel buni to'xtatadi.
  • Qoida oddiy: target="_blank" yozdingizmi, rel ham yozing.
  • Ikkalasi ham bir tegning ichida, probel bilan ajratiladi.

Nisbiy yo'l: bir papkada

sayt/ index.html haqida.html aloqa.html <a href="haqida.html"> index.html dan haqida.html ga <a href="index.html"> haqida.html dan bosh sahifaga faqat fayl nomi fayllar bir papkada bo'lsa
03

Block va inline

Elementlar sahifada o'zini qanday tutadi

Ikki xil joylashuv

BLOCK INLINE <h1> <p> <div> yangi qator, to'liq kenglik span a strong bir qatorda, o'z kengligicha

Sinab ko'ring


<p>Birinchi abzats</p>
<p>Ikkinchi abzats</p>
<span>Birinchi span</span>
<span>Ikkinchi span (bir qatorda!)</span>
        
blok.html

Birinchi abzats

Ikkinchi abzats

Birinchi span Ikkinchi span (bir qatorda!)

Qoida: kim kimning ichida?

Mumkin

Block ichida inline:
<p>Men <a href="#">havola</a></p>
VS

Mumkin emas

p ichida p yoki h1:
<p><h1>Xato</h1></p>
Inline element block ichida turadi, teskarisi emas (p ichida p yo'q).
04

Odatiy xatolar

Yangi boshlovchilarning eng ko'p qiladigan xatolari

Xato va tuzatish

XatoTo'g'ri
Yopuvchi tegni unutishHar ochilgan tegga yopuvchi juft
<b><i>x</b></i><b><i>x</i></b>: oxirgi ochilgan birinchi yopiladi
href=haqida.htmlhref="haqida.html": qo'shtirnoq bilan
p ichiga p yoki h1p ichida faqat inline elementlar

Yana uchta xato: pastga ↓

Yana uchta xato

Sarlavha kattalik uchun

h1 ni matnni kattalashtirish uchun ishlatmang, u mavzuni bildiradi

Fayl nomi

Mening Sahifam.HTML emas, index.html: kichik harf, tire

Surish yo'q

Ichki teglarni 2 probel surib yozing, o'qish oson bo'ladi

Savol-javob

strong va b ning farqi nima?

To'g'ri: strong ma'no beradi (ekran o'qish dasturlari ham farqlaydi), b esa faqat qalin ko'rsatadi.

Savol-javob: havola

Havolani yangi tabda qanday ochamiz?

To'g'ri: target="_blank" yangi tabda ochadi, rel="noopener noreferrer" esa xavfsizlik uchun.

Amaliyot: maqola sahifasi 20 daqiqa

OsonMatn formatlash: strong, mark, sub, sup, kbd
O'rtahavolalar.html: kamida 3 havola (target + rel, title, mailto) va small bilan «© 2026»
QiyinIkki sahifali mini-sayt: index.html va haqida.html, o'zaro havola va #oxiri

Xulosa

Bugun o'rgandik

Matn teglari, a tegi va atributlari, block va inline farqi, odatiy xatolar

Uyga vazifa

uyga-vazifa.md dagi 3-topshiriq