AXV

Axborot o‘lchov birliklari va fayl turlari

Bit, bayt, GB, fayl kengaytmalari va tezkor tugmalar (Hot keys) bilan professional ishlash

8-sinfFoundation1-hafta · 3-dars

Bugun nimalarni o'rganamiz?

O'lchov birliklari

Bit, bayt, KB, MB, GB, TB va 1024 qoidasi

Fayllar va kengaytmalar

Fayl anatomiyasi, turlari va papkalar daraxti

Tezkor tugmalar

Ctrl+C, Ctrl+V, F2, Win+E bilan ishlash

Sizning telefoningizda qancha xotira bor?

64 GB 128 GB 256 GB 512 GB 1 TB
1 Gigabayt (GB) ichida 1 milliarddan ortiq harf yoki yuzlab fotosuratlar sig'adi! Bular qanday hisoblanadi?
01

Axborot o'lchov birliklari

Bitdan Terabaytgacha bo'lgan yo'l

Eng kichik g'ishtchalar: Bit va Bayt

Bit (0 yoki 1)

Axborotning eng kichik atomi. U faqat ikkita holatni bildiradi: tok bor (1) yoki tok yo'q (0).

Bayt (8 ta bit)

8 ta bit birlashib 1 baytni hosil qiladi. 1 bayt xotiraga aynan bitta harf (masalan, «A») sig'adi.

Axborot zinapoyasi (1024 karrali)

Bit 0 yoki 1 Bayt 8 bit = 1 harf KB (Kilobayt) 1024 Bayt MB (Megabayt) 1024 KB GB (Gigabayt) 1024 MB TB (Terabayt) 1024 GB

Xotira hajmini taqqoslash

0
1 Bayt (1 ta belgi)
0
1 Megabayt (1 ta qo'shiq)
0
1 Gigabayt (1 ta film)

Nega 1000 emas, aynan 1024?

Ikkilik sanoq sistemasi siri

Kartani bosib sababini bilib oling

2 ning 10-darajasi

Kompyuter faqat 0 va 1 (ikkilik) tizimida hisoblaydi. $2^{10} = 1024$ soni 1000 ga eng yaqin ikkilik darajadir. Shu sababli barcha o'lchovlar 1024 karrali bo'ladi.

02

Fayllar va kengaytmalar

Kompyuter fayl turini qanday taniydi?

Faylning ikki qismi

Fayl nomi (Name)

Foydalanuvchi bergan ixtiyoriy ma'noli nom: masalan, referat yoki fotosurat.

Kengaytma (Extension)

Nuqtadan keyingi 3-4 harf: .docx, .jpg, .py. Fayl formatini va qaysi dastur ochishini belgilaydi.

Asosiy fayl formatlari

Fayl turlari Matnlar .txt .docx .pdf Rasmlar .jpg / .jpeg .png .svg Media .mp3 (ovoz) .mp4 (video) .mkv Kod va Dastur .exe (dastur) .py (Python) .html (web)

Fayl va Papka taqqoslovi

Fayl (Hujjat)

Aniq bitta ma'lumot (matn, rasm, qo'shiq). O'z kengaytmasiga ega. Ichiga boshqa fayllarni joylab bo'lmaydi.

VS

Papka (Katalog)

Fayllar uchun saqlash qutisi (jild). Kengaytmasi bo'lmaydi. Ichida cheksiz ichki papkalar va fayllar saqlashi mumkin.

Daraxtsimon papkalar tuzilmasi

Disk C:\ Maktab\ Musiqa\ 8-sinf_Darslar\ referat.docx qoshiq.mp3

To'liq manzil: C:\Maktab\8-sinf_Darslar\referat.docx

03

Fayllar bilan ishlash va Tezkor tugmalar

Sichqonchasiz professional boshqaruv

Fayllar ustidagi 3 ta asosiy amal

Nusxalash (Ctrl + C)

Faylning dublikatini oladi, asl nusxasi o'z joyida o'zgarmasdan qoladi

Ko'chirish (Ctrl + X)

Faylni avvalgi joyidan sug'urib oladi va yangi manzilga o'tkazadi

Qo'yish (Ctrl + V)

Xotiradagi nusxalangan yoki qirqilgan faylni yangi papkaga joylashtiradi

Faylni nusxalash qadamlari

1. Faylni tanlang

Nusxasi kerak bo'lgan fayl ustiga sichqoncha bilan bir marta bosing.

2. Ctrl + C bosing

Fayl xotira buferiga (Clipboard) nusxalanadi.

3. Yangi papkaga o'ting

Faylni saqlamoqchi bo'lgan boshqa papkaga kiring.

4. Ctrl + V bosing

Fayl yangi papkada paydo bo'ladi. Asl fayl ham o'z joyida saqlanib qoladi!

Delete va Shift + Delete farqi

Savatchaga yuborish (Delete)

Fayl Savatchaga (Recycle Bin) tushadi. Agar adashib o'chirgan bo'lsangiz, istalgan payt «Restore» buyrug'i bilan qaytarib olish mumkin.

Butunlay o'chirish (Shift + Delete)

Fayl Savatchani chetlab o'tib, xotiradan butunlay yo'q qilinadi! Qaytadan tiklash juda qiyin yoki imkonsiz bo'ladi. Ehtiyot bo'ling!

Tezkor tugmalar (Hot keys) xaritasi

Ctrl + C Nusxa (Copy) V Qo'yish (Paste) X Qirqish (Cut) Z Bekor (Undo) F2 Nom o'zgartirish Win+E Fayl dispetcheri

Kengaytmani o'chirib yubormang!

Fayl nomini o'zgartirayotganda dars.docx dan .docx ni o'chirib tashlasangiz, fayl ochilmay qoladi!
Fayl nomini o'zgartirganda faqat nuqtagacha bo'lgan qismini tahrirlang. Nuqta va kengaytma saqlanishi kerak!

Yodda saqlang: 4 ta asosiy buyruq

Ctrl + A

Papkadagi hamma fayllarni bir zumda tanlash

Ctrl + Z

Adashib qilingan xato harakatni orqaga qaytarish

F2

Tanlangan fayl nomini tezda o'zgartirish

Win + E

File Explorer (Fayl boshqaruvchisi)ni ochish

Tezkor sinov

Faylni Savatchaga tashlamasdan, xotiradan butunlay qayta tiklanmas qilib o'chirish uchun qaysi tugmalar bosiladi?

To'g'ri! Shift + Delete faylni Savatchadan aylanib o'tib butunlay o'chiradi. Shuning uchun undan ehtiyotkorlik bilan foydalaning!
Amaliy topshiriq · 15 daqiqa

Papkalar ierarxiyasini yarating

  1. Win + E orqali Documents papkasiga kiring.
  2. Ctrl + Shift + N orqali Foundation papkasini oching.
  3. Uning ichida matn.txt faylini yarating va Ctrl+C / Ctrl+V bilan nusxasini oling.
  4. Nusxasini F2 bilan nusxa.txt deb o'zgartiring va Delete bilan o'chiring.

1-hafta xulosasi

1-haftada o'rgandik:

  • Kompyuter arxitekturasi va apparat qismlari
  • Windows operatsion tizimi va Snap oynalari
  • Axborot o'lchov birliklari va tezkor tugmalar

Keyingi hafta (2-hafta):

4–6-darslar: Kompyuterning asosiy va qo'shimcha qurilmalari, Internet, brauzerlar, elektron pochta va kiberxavfsizlik asoslari.