User Story va User Journey Map
Foydalanuvchi hikoyalari, ssenariylar va tajriba xaritasi
10-sinfAdvanced UX/UI2-hafta · 6-dars
Bugun nimani o'rganamiz?
User Story
Agile formulasi: Kim? Nima? Nega? Epiklar va qabul mezonlari (Acceptance Criteria)
Story vs Scenario
Foydalanuvchi hikoyasi, hayotiy ssenariy va texnik Use Case farqlari
User Journey Map
Boshidan oxirigacha tajriba xaritasi, touchpoints va hissiy egri chiziq
01
User Story (Foydalanuvchi hikoyasi)
Agile tizimida talablarni insoniy tilda ifodalash
User Story mohiyati
«Dasturchiga kod yozishni emas, foydalanuvchiga qanday qiymat yetkazishni tushuntiring.»
Foydalanuvchi nuqtayi nazari
Funksiyalar texnik tilda emas, balki oddiy insonning hayotiy ehtiyoji sifatida ta'riflanadi.
Aniq maqsad va qiymat
Har bir amal qanday natija berishi va nima uchun kerakligi (So that...) ko'rsatiladi.
Agile User Story Formulasi
Epiklar (Epics) va ularni bo'lish
Epik: Juda katta hikoya
«Foydalanuvchi sifatida men tizimda to'liq onlayn to'lov qila olaman.»
Bitta 2 haftalik sprintga sig'maydi, juda keng.
Kichik User Storylarga bo'lish
- 1. Karta ma'lumotlarini kiritish va saqlash
- 2. SMS tasdiq kodi orqali to'lovni tasdiqlash
- 3. PDF kvitansiyani yuklab olish
Qabul qilish mezonlari (Acceptance Criteria)
Acceptance Criteria nima?
Hikoya to'liq va muvaffaqiyatli bajarilgan deb hisoblanishi uchun tekshiriladigan aniq shartlar ro'yxati.
Aniq shartlar
«Karta raqami kiritilganda Humo yoki Uzcard ekani avtomatik aniqlanishi kerak.»
Vaqt me'yori
«SMS tasdiqlash kodi foydalanuvchiga 60 soniya ichida yetib kelishi kerak.»
Xatolik holati
«Agar mablag' yetarli bo'lmasa, qizil rangda aniq ogohlantirish chiqishi lozim.»
02
Story, Scenario va Use Case
Tafsilotlar darajasi va qo'llanish o'rni
Uch vositaning tafsilotlar piramidasi
Oldin va keyin: Talab yozish uslubi
«Bazada manzil saqlansin va Google Maps API ulansin»
Dasturchi nima qilishni biladi, lekin nima uchunligini bilmaydi. Natijada foydalanuvchiga noqulay quruq forma paydo bo'ladi.
«Xaridor sifatida, men manzilimni xaritadan 1 bosishda tanlashni xohlayman...»
«...shunda uzun ko'cha nomlarini qo'lda yozib xato qilmayman va kuryer meni tezda topadi.» Foydalanuvchi maqsadi birinchi o'rinda!
03
User Journey Map (UJM)
Foydalanuvchining boshidan oxirigacha bo'lgan to'liq sayohati
User Journey Map Anatomiyasi
Tegish nuqtalari (Touchpoints) va Hissiyot
Touchpoints: Aloqa nuqtalari
Foydalanuvchi brend bilan qayerda to'qnashadi? Instagram reklama -> Mobil ilova -> SMS bildirishnoma -> Kuryer xizmati.
Hissiy holat (Emotional Curve)
Har bir bosqichdagi xavotir, kutish, hafsala pir bo'lishi yoki minnatdorlik darajasini 1 dan 5 gacha baholash.
Amaliy Keys: Tun vaqtida dori qidirish
UJM tuzishning 4 qadami
1. Personani tanlash
Xarita kimning tajribasi haqida ekanini belgilash (aniq bitta persona olinadi).
2. Bosqichlarni belgilash
Foydalanuvchi maqsadi boshlanishidan tortib natijagacha bo'lgan 4–6 ta asosiy qadam.
3. Touchpoints va Hissiyotlar
Qaysi qurilmadan foydalanadi va har bir qadamda nima his qiladi (og'riqli nuqtalar).
4. Imkoniyatlar (Opportunities)
Har bir pasayish nuqtasiga mos keluvchi aniq UX/UI yechimlarini taklif qilish.
User Story amaliyotda
Kartani bosing va qabul shartlarini ko'ring
Qabul sharti: Narx, reyting va yetkazish vaqti bo'yicha saralash natijasi 1 soniyada chiqishi kerak.
Qabul sharti: To'lov yakunlangach, ekranda to'g'ridan-to'g'ri "Chekni yuklash" tugmasi paydo bo'ladi.
Qabul sharti: Xarita har 5 soniyada yangilanib, kuryerning avtomobil belgisi siljib turishi lozim.
Amaliy topshiriq 20 daqiqa
OsonBerilgan 3 ta noto'g'ri yozilgan talabni standart User Story formulasiga keltiring.
O'rtaParolni tiklash funksiyasi uchun 4 ta aniq Acceptance Criteria (qabul mezonlari) yozing.
QiyinOnlayn dori buyurtma qilish ilovasi uchun 4 bosqichli to'liq User Journey Map jadvalini tuzing.
Bilimingizni sinang
Agile metodologiyasida standart User Story qaysi 3 ta asosiy bo'lakdan tashkil topadi?
To'g'ri: Standart shablon: «[Rol] sifatida, men [Amalni] xohlayman, shunda [Foyda] olaman».
Keng tarqalgan xatolar
Foydani (So that...) unutish
Shunchaki «Men tugmani bosmoqchiman» deb yozish xato. U inson hayotiga qanday foyda keltirishi ko'rsatilishi shart.
Faqat «Baxtli yo'l»ni chizish
UJM da faqat muammosiz ideal holatni ko'rsatish xato. Aynan asabiylik va xatolar sodir bo'lgan nuqtalar eng qimmatli UX manbaidir.
2-hafta Xulosasi
2-haftada nimalarni o'rgandik?
- 4-dars: Sifatli/miqdoriy tadqiqotlar, intervyu va card sorting
- 5-dars: User Persona va Devid Grey Empatiya xaritasi
- 6-dars: User Story, Acceptance Criteria va User Journey Map
3-hafta rejasi
UI Dizayn elementlari: Ranglar psixologiyasi, tipografiya, grid tizimlari va UI Kit yaratishga o'tamiz!