Persona, Empathy Map va User Journey Map o'rtasidagi farq va bog'liqlik
01
User Persona tushunchasi
Foydalanuvchini jamoa uchun jonlantiruvchi kompas
User Persona nima?
«Agar siz hamma uchun dizayn qilsangiz, aslida hech kim uchun qilmaysiz.»
Tadqiqotga asoslangan arxetip
Persona xayoliy ertak qahramoni emas. U o'nlab intervyular va so'rovnomalardagi o'xshash belgilarni birlashtiruvchi haqiqiy obrazdir.
Jamoa uchun umumiy til
Dizayner, dasturchi va biznes egasi "Menga bu rang yoqmayapti" deb tortishmaydi, balki "Bu yechim Madinaga qulaymi?" deb qaror qiladi.
Illyustratsiya: User Persona Anatomiyasi
02
Empatiya xaritasi (Empathy Map)
Devid Grey modeli: Insonning ichki va tashqi holati
Empatiya xaritasi falsafasi
Devid Grey (Xplane asoschisi)
Empatiya xaritasi — foydalanuvchining his-tuyg'ulari, niyatlari, aytgan so'zlari va amaldagi harakatlarini bitta ko'rinishda mujassam etuvchi vositadir.
Hamdardlik tuyg'usi
Dizayner foydalanuvchining poyafzalini kiyib ko'rishi, uning asabiylashish sabablarini yurakdan his qilishi zarur.
Ichki va tashqi olam
Odamning aytgan gapi (tashqi) bilan uning ko'nglidan kechayotgan fikri (ichki) o'rtasidagi ziddiyatlarni ochib beradi.
4 Asosiy Kvadrant (Dave Gray)
Says (Aytadi) va Does (Qiladi)
Says: Ovozli so'zlar
Intervyu vaqtida foydalanuvchining og'zidan chiqqan so'zma-so'z iqtiboslar yoziladi.
«Men bu tugmani qayerdaligini topa olmayapman.»
Does: Kuzatilgan harakatlar
Foydalanuvchi jismonan nima qilayotgani (skroll qildi, kalkulyator ochdi, ekranni kattalashtirdi).
Narxni ko'rish uchun sahifani 4 marta pastga-tepaga aylantirdi.
Thinks (O'ylaydi) va Feels (His qiladi)
Thinks: Aytilmagan fikrlar
Foydalanuvchi xijolat bo'lib yoki uyalib ovoz chiqarib aytmaydigan ichki kechinmalari.
«Balki men zamonaviy texnologiyalarni tushunmas darajada orqada qolgandirman?»
Feels: Hissiy reaksiyalar
Har doim his-tuyg'u nomi va uning sababi bilan birga yoziladi.
Frustratsiya va asabiylik: to'lov 2 marta xato bergani sababli.
03
Pains, Gains va vositalar taqqosi
To'siqlarni bartaraf etish va foydalanuvchini xursand qilish
Pains (Og'riqlar) va Gains (Foydalar)
Persona vs Empathy Map vs Journey Map
User Persona
Savol:Kim?
Auditoriyaning umumiy xarakteri va demografik profili.
Empathy Map
Savol:Nima his qiladi?
Aniq bir lahzadagi chuqur ichki kechinmalar va fikrlar.
Journey Map
Savol:Qaysi yo'ldan yuradi?
Vaqt o'qi bo'yicha mahsulot bilan barcha qadamlar zanjiri.
Tadqiqotdan Dizayngacha zanjir
Empatiya xaritasini tuzish qadamlari
1. Foydalanuvchini tanlash
Xarita kim haqida ekanini aniqlash: yakka foydalanuvchimi yoki guruhmi?
2. Tadqiqot ma'lumotlarini to'plash
Intervyu audio yozuvlari, matnli qaydlar va so'rov natijalarini stolga qo'yish.
3. Stikerlarni kvadrantlarga joylash
Har bir fikrni tegishli 4 kvadrantga (Says, Does, Thinks, Feels) stiker qilib yopishtirish.
4. Bo'shliqlarni tahlil qilish
Qaysi kvadrant bo'sh qoldi? Ziddiyatlar bormi? Shunga qarab dizayn xulosalarini chiqarish.
Ziddiyatlarni aniqlash (Aytadi vs Qiladi)
Kartani bosing va ichki sababni ko'ring
«Men tez-tez kitob o'qiyman»
bosing
Amalda (Does): Ilovada 2 oyda bor-yo'g'i bitta kitobning 5 sahifasi ochilgan. Sabab: qulay audio format yo'q.
«Dizayn juda chiroyli»
bosing
Amalda (Does): Savatga tovar qo'shib to'lamay chiqib ketdi. Sabab: yetkazib berish narxi juda qimmat tuyulgan.
«Parolim juda ishonchli»
bosing
Amalda (Does):123456 yoki bitta parolni barcha saytlariga qo'ygan. Chora: SMS orqali bir martalik kod.
Amaliy keys: 10-sinf o'quvchisi Madina
Profil va Maqsad
16 yosh, Samarqand. Kechki payt smartfonda repetitor darslarini ko'radi. Maqsadi: Universitet imtihonlariga tayyorlanish.
Asosiy og'rig'i (Pain point)
Internet sekinlashganda video qotadi, murakkab veb-portalda uyga vazifani qayerga yuklashni tushunmaydi.
UX yechimi: Videoni oflayn saqlash va Telegram bot orqali vazifa topshirish.
Amaliy topshiriq 20 daqiqa
OsonBerilgan 4 ta intervyu qaydini Empatiya xaritasining 4 kvadrantiga taqsimlang.
O'rtaOnlayn repetitorlik xizmati uchun to'liq Persona profilini shakllantiring.
QiyinTaksi ilovasi uchun Pains va Gains bloklari bilan kengaytirilgan Empatiya xaritasini ishlab chiqing.
Bilimingizni sinang
Empatiya xaritasi (Empathy Map) dastlab qaysi tadqiqotchi/kompaniya tomonidan ishlab chiqilgan?
To'g'ri: Empatiya xaritasi Xplane konsalting kompaniyasi asoschisi Devid Grey tomonidan ishlab chiqilgan.
Keng tarqalgan xatolar
Xayoliy persona yaratish
Tadqiqot o'rniga shaxsiy tasavvurga tayanib yozilgan persona butun loyihani noto'g'ri yo'nalishga boshlaydi.
Haddan tashqari ko'p persona
Bitta ilova uchun 15 ta persona yaratilsa, diqqat tarqaladi. 1-2 ta asosiy (Primary Persona) yetarli bo'ladi.