Foydalanuvchilar, sudoers va SSH

useradd, passwd, usermod, groups, sudo, visudo, sudoers, ssh-keygen, ssh-copy-id, sshd_config

10-sinfDevOps5-hafta · 15-dars

Bugun nimalarni o'rganamiz?

Foydalanuvchilar

useradd va usermod

sudo va sudoers

Huquqni cheklash

SSH kalitlar

Parolsiz xavfsiz ulanish

Takrorlash

Cron qatorida nechta vaqt maydoni bor?

Daqiqa, soat, kun, oy, hafta kuni.

Foydalanuvchilar

useradd va usermod

Hisob hayot sikli

Foydalanuvchi buyruqlari


sudo useradd -m -s /bin/bash ali
sudo passwd ali
id ali
sudo usermod -aG docker ali
groups ali
sudo usermod -L ali
sudo userdel -r ali

usermod -G docker ali (-a siz) ali ning boshqa guruhlarini o'chirib yuboradi. Doim -aG yozing.

Mini-test

Foydalanuvchini mavjud guruhlarini saqlagan holda yangi guruhga qo'shish buyrug'i?

-a (append) guruhlarni saqlaydi.

sudo va sudoers

Huquqni cheklash

sudo qaror yo'li

sudoers qoidalari


sudo usermod -aG sudo ali
sudo visudo
# ali bitta foydalanuvchi uchun:
ali ALL=(ALL:ALL) ALL
# guruh uchun:
%sudo ALL=(ALL:ALL) ALL
sudo -l

NOPASSWD parolsiz sudo beradi: faqat juda zarur va cheklangan buyruqlar uchun. sudoers ni oddiy muharrirda tahrirlash xatosi sudo ni butunlay buzishi mumkin.

Mini-test

/etc/sudoers ni qaysi buyruq bilan tahrirlash xavfsiz?

visudo sintaksisni tekshiradi.

SSH kalitlar

Parolsiz xavfsiz ulanish

Kalit bilan kirish

SSH kalit buyruqlari


ssh-keygen -t ed25519 -C "ali@maktab"
ssh-copy-id [email protected]
ssh [email protected]
chmod 700 ~/.ssh
chmod 600 ~/.ssh/id_ed25519
# sshd_config (serverda):
PasswordAuthentication no
PermitRootLogin no
sudo systemctl restart ssh

sshd_config ni o'zgartirishdan oldin joriy SSH sessiyani yopmang va boshqa terminalda kalit bilan kirishni sinab ko'ring: aks holda serverdan chiqib qolishingiz mumkin. Shaxsiy kalitni (id_ed25519) hech kimga bermang.

Mini-test

Serverga qaysi kalit joylanadi?

Ochiq kalit serverda, shaxsiy kalit sizda qoladi.

Parol va SSH kalit

Parol

Eslab qolish kerak, taxmin qilinishi va tarmoqda tutilishi mumkin

SSH kalit

Uzun kriptografik juftlik, parolsiz kirish, tajovuzkor taxmin qila olmaydi

Serverlarda kalit bilan kirish va parolni o'chirish tavsiya etiladi.

Atamalar. Bosing

sudo

bosing

Buyruqni administrator huquqida bajarish

sudoers

bosing

Kim sudo ishlata olishini belgilovchi fayl

authorized_keys

bosing

Serverdagi ruxsat etilgan ochiq kalitlar

ed25519

bosing

Zamonaviy SSH kalit algoritmi

Yangi dasturchini qo'shish

1. Hisob

useradd -m va passwd.

2. Guruh

usermod -aG sudo yoki kerakli guruh.

3. Kalit

ssh-copy-id bilan kirish kaliti.

Muhim fayllar

Fayl	Nima saqlaydi	Ruxsat
/etc/passwd	foydalanuvchilar ro'yxati	hamma o'qiydi
/etc/shadow	parol xeshlari	faqat root
/etc/group	guruhlar	hamma o'qiydi
/etc/sudoers	sudo qoidalari	faqat visudo
~/.ssh/authorized_keys	ruxsat etilgan kalitlar	600

Pastga bosing: kalit yaratish

Kalit yaratish va tekshirish

ssh-keygen -t ed25519 ni bajaring, Enter bosing.
ls ~/.ssh da id_ed25519 va .pub ni ko'ring.
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub — faqat shu qismni ulashing.

Foydalanuvchini guruhga qo'shish


id ali

Foydalanuvchini guruhga qo'shish


id ali
sudo usermod -aG docker ali
id ali

Xavfsizlik raqamlarda

ruxsat: ~/.ssh papkasi

ruxsat: authorized_keys va shaxsiy kalit

kalit: shaxsiy va ochiq

Noto'g'ri ruxsat SSH ni kalitni rad etishga majbur qiladi.

Amaliy topshiriq 20 daqiqa

OsonHisob yaratish: ali foydalanuvchisini uy papkasi va bash bilan yarating va parol bering.

O'rtaGuruhga qo'shish: ali ni docker guruhiga mavjud guruhlarini saqlagan holda qo'shing va tekshiring.

O'rtaSudo huquqi: ali ga sudo huquqini xavfsiz usulda bering.

QiyinSSH kirish: Kalit juftligini yarating, ochiq kalitni serverga o'tkazing va ulaning; ruxsatlarni to'g'rilang.

Dars xulosasi