VPN maqsadi, shifrlash, tunnellash va inkapsulyatsiya, VPN turlari, IPsec transport va tunnel rejimlari
10-sinfKiberxavfsizlik6-hafta · 17-dars
Bugun nimalarni o'rganamiz?
Nega VPN kerak
Shifrlash
Tunnellash
Inkapsulyatsiya
VPN turlari va IPsec
Rejimlar
Takrorlash
-P INPUT DROP dan oldin nimaga ruxsat berish shart (SSH orqali)?
Aks holda ulanish uziladi.
01
Nega VPN kerak
Shifrlash
Shifrlash
Simmetrik g'oya (soddalashtirilgan)
kalit = 3
matn = "SALOM"
shifr = "".join(chr((ord(c) - 65 + kalit) % 26 + 65) for c in matn)
asl = "".join(chr((ord(c) - 65 - kalit) % 26 + 65) for c in shifr)
print(shifr, asl)
Bir kalit yopadi va ochadi — bu simmetrik shifrlash. Real himoyada Sezar shifri ishlatilmaydi.
Mini-test
Simmetrik shifrlashda nechta kalit ishlatiladi?
Bir xil kalit ham shifrlaydi, ham deshifrlaydi.
02
Tunnellash
Inkapsulyatsiya
Tunnel orqali
Tunnel paketi (sxema)
[Tashqi IP sarlavha][Tunnel sarlavhasi][ Shifrlangan asl paket ]
Internet ko'radi ichkarida: asl IP + ma'lumot
Tunnel odatda shifrlanadi yoki autentifikatsiya bilan himoyalanadi, lekin tunnelning o'zi har doim ham shifrlamaydi.
Mini-test
Inkapsulyatsiya nima?
Asl paket yangi sarlavha ichiga joylanadi.
03
VPN turlari va IPsec
Rejimlar
IPsec rejimlari
IPsec rejimini tanlash
def rejim(ulanish):
if ulanish == "host-host":
return "transport"
if ulanish == "ofis-ofis":
return "tunnel"
return "noma'lum"
print(rejim("ofis-ofis"))
PPTP (MPPE/RC4) eskirgan va zaif hisoblanadi; zamonaviy amaliyotda IPsec/IKEv2, OpenVPN va WireGuard ishlatiladi.
Mini-test
Butun paketni sarlavhasi bilan shifrlaydigan IPsec rejimi?
Tunnel rejimida butun asl paket inkapsulyatsiya qilinadi.
Transport va tunnel rejimi
Transport
Hostlar orasida; faqat ma'lumot qismi shifrlanadi
VS
Tunnel
Butun paket sarlavhasi bilan shifrlanadi; filiallar uchun
Ikkalasi ham IPsec ning rejimi.
Atamalar. Bosing
VPN
bosing
Ochiq tarmoq ustida himoyalangan vaqtinchalik kanal
Tunnellash
bosing
Paketni boshqa protokol ichiga o'rab uzatish
IPsec
bosing
Tarmoq sathi shifrlash va autentifikatsiya protokoli
Site-to-Site
bosing
Ikki filial tarmog'ini bog'lovchi VPN
VPN tanlash
1. Kim ulanadi?
Xodim yoki butun filial.
2. Qaysi protokol?
IPsec, OpenVPN yoki WireGuard.
3. Qanday shifr?
Simmetrik shifr + kalit almashinuvi.
VPN protokollari (OSI sathi)
Sath
Protokol
Shifr
Seans
SOCKS
qo'shimcha vosita
Transport
SSH, SSL/TLS
AES, 3DES va h.
Tarmoq
IPsec (ESP)
AES, 3DES
Kanal
L2TP
IPsec ga tayanadi
Kanal
PPTP
MPPE (RC4), zaif
Pastga bosing: 2.2-jadval
Tunnelni chizish
Ikki ofis va ular orasidagi internetni chizing.
Har ofisga VPN shlyuzini qo'ying.
Asl paket qayerda o'raladi va qayerda ochiladi, belgilang.
Xato tushuncha
VPN = faqat IP ni yashirish
Xato tushuncha
VPN = tunnel + shifrlash + autentifikatsiya
VPN raqamlarda
0
ta IPsec rejimi: transport va tunnel
0
ta asosiy VPN turi (Remote, Site-to-Site, Client, Clientless)
0
ta protokol 2.2-jadvalda
VPN tunnel, shifr va autentifikatsiyani birlashtiradi.
Amaliy topshiriq 20 daqiqa
OsonVPN nima?: VPN ni 1 jumlada ta'riflang.
OsonTur tanlash: Xodim uydan ofisga ulanadi. Qaysi VPN turi?
O'rtaSimmetrik: Simmetrik va assimetrik shifrlashni solishtiring.
O'rtaRejim tanlash: Ikki filialni bog'laymiz. IPsec ning qaysi rejimi?
QiyinChizma: Ikki ofis orasidagi tunnel paketini chizing va qismlarini yozing.