firewall, trusted va untrusted tarmoq, turlari, ACL, ALLOW, DENY, NAT, default-deny, UTM va NGFW
10-sinf Kiberxavfsizlik5-hafta · 15-dars
Bugun nimalarni o'rganamiz?
Firewall nima
Xavfsizlik devori
Firewall turlari
OSI sathlari bo'yicha
ACL qoidalari
ALLOW, DENY, NAT
Takrorlash
Segmentatsiyaning asosiy maqsadi nima?
Segmentlar bir-biridan ajratiladi, hujum tarqalishi cheklanadi.
01
Firewall nima
Xavfsizlik devori
Firewall joylashuvi
Qaror mantig'i
paket keldi
qoidalar bilan solishtirish
mos qoida bor -> ALLOW yoki DENY
mos qoida yo'q -> standart qoida (default)
Firewall tashqi hujumlardan, ruxsatsiz kirishdan va DoS hujumlaridan himoya qiladi, lekin foydalanuvchi e'tiborsizligini (95% hujum inson omiliga bog'liq) almashtirmaydi.
Mini-test
Firewall qaysi tarmoqlar orasida to'siq yaratadi?
Trusted va untrusted tarmoqlar orasida.
02
Firewall turlari
OSI sathlari bo'yicha
Past sathdan yuqoriga
Turlar xulosasi
Kanal sathi boshqariluvchi kommutator (MAC, port)
Tarmoq sathi paket filtri (IP, port, protokol)
Seans sathi holat inspektori, SOCKS5 vositachisi
Tatbiqiy sath HTTP/HTTPS, FTP proksi
Vositachida trafik qo'shimcha qurilmada qayta ishlanadi, shuning uchun unumdorlikni hisobga olish kerak; holat inspektori vositachisiz ishlaydi, tezlikni pasaytirmaydi.
Mini-test
IP, port va protokol bo'yicha filtrlaydigan firewall turi qaysi?
Tarmoq sathining paket filtri IP, port va protokol bo'yicha ishlaydi.
03
ACL qoidalari
ALLOW, DENY, NAT
Default-deny tamoyili
ACL misollari
ALLOW IN ANY -> WebServer:80
ALLOW IN ANY -> WebServer:443
DENY IN ANY -> InternalNet:22
DENY IN ANY -> ANY (ICMP Echo Request)
NAT OUT InternalNet -> Internet
DENY ALL
ALLOW kerakli_portlar
Windows da: netsh advfirewall set allprofiles state on yoqadi, off o'chiradi. Qoida: firewall.cpl > Qo'shimcha parametrlar > Kiruvchi qoidalar > Yangi qoida.
Mini-test
Default-deny qoidasi nimani anglatadi?
Default-deny: DENY ALL, so'ng kerakli ALLOW qoidalari.
Paket filtri va holat inspektori
Paket filtri
Tarmoq sathi; IP, port, protokol bo'yicha; har paketni alohida ko'radi; IP almashtirishga zaif
VS
Holat inspektori
Seans sathi; ulanish holatini kuzatadi; aqlliroq filtrlaydi; vositachisiz tez ishlaydi
Zamonaviy firewall lar ikkala yondashuvni birlashtiradi.
Atamalar. Bosing
ACL
bosing
Kirish boshqaruvi ro'yxati: qoidalar to'plami
ALLOW
bosing
Trafikka ruxsat berish qoidasi
DENY
bosing
Trafikni taqiqlash qoidasi
NGFW
bosing
Keyingi avlod firewall: portlar, IPS va ilova filtri birga
Qoida yaratish bosqichlari
1. Holatni ko'ring
Firewall yoqilganini tekshiring.
2. Mezonni tanlang
Port, protokol va yo'nalishni belgilang.
3. Harakat va profil
ALLOW yoki DENY va tarmoq profilini tanlang.
Firewall turlari
Tur
Sath
Nima bo'yicha
Boshqariluvchi kommutator
Kanal
MAC, port
Paket filtri
Tarmoq
IP, port, protokol
Holat inspektori
Seans
Ulanish holati
Seans vositachisi
Seans
TCP/UDP seans (SOCKS5)
Tatbiqiy vositachi
Tatbiqiy
HTTP, FTP kontenti
Pastga bosing: Windows Firewall
Windows Firewall da 80-port qoidasi
Win+R, firewall.cpl, Qo'shimcha parametrlar.
Kiruvchi qoidalar > Yangi qoida > Port, TCP, 80.
Harakat (ruxsat yoki taqiq) va profilni tanlab, nom bering.
Firewall holati
# Windows (CMD, administrator)
Firewall holati
# Windows (CMD, administrator)
netsh advfirewall show allprofiles state
netsh advfirewall set allprofiles state on
Firewall raqamlarda
0
sath-tur: kommutatordan proksigacha
0
mezon: IP, domen, port, protokol
0
hujum: inson omiliga bog'liq
Texnik himoya inson e'tiborini almashtirmaydi.
Amaliy topshiriq 20 daqiqa
OsonVazifa: Firewall nima qiladi va qayerda joylashadi? 1 jumlada yozing.
O'rtaQoida o'qish: DENY IN ANY -> InternalNet:22 qoidasi nimani bildiradi?
O'rtaQoida yozish: Web-serverga HTTP va HTTPS ni ruxsat, ichki tarmoqqa tashqi Telnet ni taqiq qiluvchi qoidalarni yozing.