AXV

Ping va traceroute: marshrutni tahlil qilish

Paket internet bo'ylab qaysi yo'ldan o'tadi va qayerda sekinlashadi?

10-sinf Kiberxavfsizlik4-hafta · 12-dars

Bugungi reja

ping

Qurilma tirikmi? Javob vaqti va paket yo'qolishi

tracert / traceroute

Paket o'tgan har bir router (hop)

Natijani o'qish

Kechikish, TTL, * * * nimani bildiradi

01

Ping

Kichik «echo» paketi yuboramiz va javobni kutamiz

Ping qanday ishlaydi

Siz Server echo so'rovi echo javobi borib-kelish vaqti = RTT

Ping nimani aytadi?

Faolmi?

Qurilma tarmoqda faol yoki faol emasligi

Latency

Javob vaqti millisekundlarda

Packet loss

Yo'qolgan paketlar foizi

Buyruq: google.com


C:\> ping google.com
Javob: vaqt=163ms TTL=105
Javob: vaqt=163ms TTL=105
Paketlar: yuborildi=4, yo'qolish=0%
(qo'llanmadagi misolning qisqartirilgani)

google.com: natijani o'qish

0
o'rtacha vaqt: katta, 30-60 ms kutiladi
0
yo'qotish: aloqa barqaror
0
TTL

TTL dan hop sonini topamiz

Boshlang'ich128 Natijada105 Hop soni23 Linux uchun boshlang'ich TTL = 64

Qutini bosing.

daryo.uz: yo'qotish nimani bildiradi?

14 ms, 25% yo'qotish, TTL=110

Juda tez javob, 1 ta paket yo'qolgan, 18 hop.

Xavfli emas

Server yoki provayder ICMP ni bloklagan bo'lishi mumkin. Sayt «men tirikman» xabariga javob bermaydi.

ICMP va xavfsizlik

Firewall qoidasi: tashqaridan kiruvchi ping (ICMP Echo Request) ko'pincha taqiqlanadi.

Pastga bosing: ping6

IPv4 va IPv6

ping IPv4 uchun ishlaydi. IPv6 tarmog'ida ping6 buyrug'i kerak.

02

Traceroute

Paket qaysi routerlar orqali o'tadi?

Hop: har bir router bitta qadam

Router Provayder UZ uzel Transit Server Har bir hop uchun javob vaqti 3 marta o'lchanadi

Hop ustiga bosing.

Buyruq: tracert google.com


C:\> tracert google.com
 1  172.16.4.1       uy routeri
 2  195.158.2.217    mahalliy provayder
 5  84.54.64.157     UZ asosiy uzel
 8  195.69.189.250   tranzit uzel
13  142.251.140.174  Google serveri

Natijani tahlil qilish

1-4 hop. Uy routeri va provayder ichi
5-7 hop. O'zbekistonning asosiy uzeli, chiqish nuqtasi
8-10 hop. Tranzit uzel, Google tarmog'iga kirish
11-13 hop. Google ichidagi routerlar va server

Jami 13 bosqich, o'rtacha 100 ms atrofida: odatiy holat.

daryo.uz: yulduzchalar

5-18 hop: * * *

Routerlar ICMP ga javob bermadi
VS

19-hop

Server o'zi javob berdi: faol va yaqin
Ko'p provayderlar traceroute so'rovini bloklaydi: bu oddiy holat.

Atamalar: bosing

RTT

bosing

Borib-kelish vaqti (Round-trip time).

Hop

bosing

Yo'ldagi router: paketni keyingi bosqichga yuboradi.

Latency

bosing

Javob vaqti, kechikish.

Packet loss

bosing

Yo'qolgan paketlar.

03

Flaglar va amaliyot

Buyruq harakatini o'zgartiramiz

tracert flaglari

FlagNima qiladi
-dDNS nomlarini izlamaydi, faqat IP
-h 15Maksimal hop sonini belgilaydi (standart 30)
-w 1000Har hopga kutish vaqti, ms (standart 4000)
-4 / -6Faqat IPv4 / faqat IPv6

tracert: -d oldin va keyin

tracert google.com

«Resolving host...» kutish bor.

tracert: -d oldin va keyin

tracert -d google.com

DNS izlanmaydi: IP darhol chiqadi, natija tezroq.

Odatiy xatolar

«* * *» = hujum yoki xato. Noto'g'ri: ko'pincha ICMP bloklangan.
«Paket yo'qolsa, sayt ishlamaydi.» Noto'g'ri: sayt ping ga javob bermasligi mumkin.
Linux/Mac da tracert emas, traceroute.

Mini-test 1

ping buyrug'i nimani o'lchaydi?

Ping kichik echo paketini yuboradi va javob qaytish vaqti (RTT) ni o'lchaydi.

Mini-test 2

tracert natijasida bir nechta qatorda * * * chiqdi, oxirgi hopda server javob berdi. Bu nima?

Ko'p provayderlar traceroute so'rovini bloklaydi; oxirgi hopda server javob bergani uning faolligini bildiradi.

Amaliy topshiriq 15 daqiqa

Oson4 ta turli saytga ping yuboring, natijalarni yozing.
O'rtaShu saytlarga tracert yuboring va hop sonini solishtiring.
QiyinFlaglardan foydalanib jadval va hisobot tayyorlang.

Xulosa

Bugun o'rgandik

ping, RTT, TTL, tracert, hop, * * *, flaglar

Uyga vazifa

4 saytga ping va tracert jadvali