Logo

Raqamli gigiyena va 2FA

Brauzer xavfsizligi, 1.1.1.1 DNS hamda Telegramda maxfiylik va 2FA

10-sinf Kiberxavfsizlik · 3-hafta

Bugungi dars rejasi

Raqamli gigiyena

4 ta oltin qoida: HTTPS, unikal parollar, 2FA va me'yor.

Brauzerni mustahkamlash

uBlock Origin, Cookie AutoDelete va ClearURLs kengaytmalari.

Xavfsiz DNS: 1.1.1.1

DNS-over-HTTPS (DoH) orqali provayder kuzatuvini to'xtatish.

Telegram maxfiyligi va 2FA

5 bosqichli xavfsizlik auditi va faol seanslar nazorati.

01

Raqamli gigiyena nima?

Virtual olamda shaxsiy daxlsizlikni saqlash odatlari

Raqamli gigiyenaning 4 oltin qoidasi

1. Faqat HTTPS va xavfsiz tarmoq

Reklama va trekerlarni bloklash, shifrlanmagan Wi-Fi larda ehtiyot bo'lish.

2. Har bir saytga alohida parol

Bitta sayt buzilsa, qolgan hisoblar ochiq qolib ketmasligi shart.

3. Barcha muhim joylarda 2FA

Parol o'g'irlangan taqdirda ham ikkinchi xavfsizlik kodi himoya qiladi.

4. Shaxsiy ma'lumotlar me'yori

Telefon raqam, pasport va yashash manzilini ijtimoiy tarmoqlarda ochiqlamaslik.

02

Brauzer xavfsizligi

Trekerlar, kuki fayllari va foydali kengaytmalar

Brauzer uchun 4 ta zarur kengaytma

uBlock Origin

Eng yaxshi reklama to'suvchi

Zararli skriptlar, trekerlar va og'ir reklamalarni yuklanishidan oldin to'xtatadi.

HTTPS Everywhere

Majburiy shifrlash

Saytlar bilan aloqani xavfsiz va shifrlangan HTTPS rejimiga o'tkazadi.

Cookie AutoDelete

Kuki tozalagich

Veb-sahifa yopilishi bilan undan qolgan barcha kuzatuvchi fayllarni o'chiradi.

ClearURLs

Havolalarni tozalash

Havolalardagi shaxsiy kuzatuv kodlarini (`?utm_source=...`) olib tashlaydi.

03

DNS xavfsizligi: 1.1.1.1

DNS-over-HTTPS (DoH) orqali provayder kuzatuvidan chiqish

DNS qanday ishlaydi va nega xavfli?

Standart DNS (53-port)

So'rovlar ochiq matnda ketadi. Provayder qaysi saytlarga kirayotganingizni ko'rib turadi.

1.1.1.1 DoH (443-port)

Barcha DNS so'rovlar TLS orqali shifrlanadi. Hech kim kirgan saytlaringizni bila olmaydi.

Sozlash parametrlari:

Asosiy DNS: 1.1.1.1

Muqobil DNS: 1.0.0.1

Tekshirish sayti: 1.1.1.1/help

04

Telegramda xavfsizlik auditi

5 ta muhim qadam bilan hisobni 95% xavfsiz qilish

Telegramda 5 ta xavfsizlik qadami

1. Maxfiylik sozlamalari: Telefon raqamim va oxirgi faol vaqtim -> «Mening kontaktlarim» yoki «Hech kim».
2. Ikki bosqichli autentifikatsiya (2FA): Maxsus 12+ belgili «Bulutli parol» o'rnatish. Faqat SMS yetarli emas!
3. Faol seanslarni tekshirish: Qurilmalar bo'limida sizga tegishli bo'lmagan barcha begona seanslarni tugatish.
4. Guruhlarga qo'shishni cheklash: «Meni guruhlarga kim qo'shishi mumkin?» -> «Mening kontaktlarim».
05

Amaliy topshiriqlar

Bilimlarni amalda tekshirish

Darsning amaliy vazifalari

Oson

1. Raqamli gigiyena

Nega raqamli gigiyena muntazam bajariladigan odat bo'lishi kerak?

Oson

2. ClearURLs

Havoladagi `?utm_source=...` belgilari nima va ularni tozalash nega kerak?

O'rta

3. 2FA da SMS xavfi

Nima uchun faqat SMS kodli 2FA zaif hisoblanadi va TOTP afzal?

Qiyin

4. Faol seanslar

Telegramda begona IP paydo bo'lganda qanday zudlik bilan chora ko'riladi?

Xulosa

Xavfsiz odatlar — eng yaxshi himoya

Bir necha oddiy sozlama (2FA, xavfsiz DNS, brauzer kengaytmalari) orqali kiberfiribgarlarning 95% hujumlarini to'xtatish mumkin.

Parollarni asrang

Hech kimga parolingizni yoki 2FA kodingizni aytmang.

Doimo tekshiring

Qurilmalaringizdagi faol seanslarni haftada bir bor ko'zdan kechiring.

E'tiboringiz uchun rahmat!

Keyingi dars: Tahdidlarni modellashtirish va Red/Blue Team

Savollar bormi?